Mundarija Kirish……………………………………………………………………………..3 I BOB. Muhammad Solih hayoti va ijodi manbalari 1.1. Shoirning adabiy merosi……………………………………………………...6 1.2. “Shayboniynoma” dostoni……………………………………....................10 II BOB. Dostondagi Shayboniyxon timsoli 2.1. Dostondagi temuriyzodalar va boshqa timsollar…………………………..16 2.2. Dostonning badiiy xususiyati………………………………………………21 Xulosa……………………………………………………………………………26 Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati…………………………………………..29 Kirish. Mavzuning dolzarbligi. Temuriylardan keyin hokimiyat tepasiga kelgan shayboniylar hukmronlik qilgan deyarli bir asrlik zamonda ham, bir oz tanaffus bilan, bunyodkorlik ishlari davom ettirildi. Bu sulolaning asoschisi Muhammad Shayboniyxon haqida o’sha uchrashuvda Prezident Islom Karimov xalqimizning o’tmishda o’tgan farzandi haqida xolisona fikr bildirishi ko’p savobli ish bo’ldi, chunki to shu paytgacha sho’rolar davrida chiqqan tarixiy kitoblarda ham, badiiy adabiyot – romanlarda ham umuman Shayboniylar sulolasi, xususan, sulolaboshi Muhammad Shayboniy haqida har tomonlama, chalkashu noto’g’ri fikrlar bildirildi, ayniqsa videofilmlarda to’pori dasht odati sifatida tasvirlandi. Prezidentimizning o’sha suhbatda “Shayboniyxon Buxoro madarasalarida tahsil ko’rgan, o’qimishli odam bo’lgan. Buxoroda olgan ilm ma’rifatini hokimiyat tepasiga kelgach, yana el-yurtiga qaytarib bergan”[1] deb xolis va to’g’ri fikr bildirishining ham ma’naviy, ham tarixiy, ham siyosiy ahamiyati bor. Prezidentimizning Shayboniyxon haqida bildirgan fikrining tarixiy ahamiyati shundaki, o’tmishda o’tgan tarixiy shaxsga baho berioshda uning qaysi bir sulola vakili bo’lganiga qarab emas, balki faoliyatiga qarab, el-yurtiga qanday xizmat qilganiga, o’zidan keyin nimalar qoldirganiga qarab baho berish lozimdir. Prezidentimiz bildirgan fikrning siyosiy ahamiyati shundaki, XV asrning oxiri va XVI asrning boshlarida, sanani Shayboniyxonning Samarqand taxtini egallashidan belgilasak, 1500 yili yurtimizda hokimiyat almashuvi yuz berdi, hokimiyat temuriylardan shayboniylar qo’liga o’tdi, el-yurt o’z joyida qolaverdi, o’zbek milliy davlatchiligi davom etaverdi. Muhammad Solihning ijodi va faoliyati haqida Muhammad Solih o’zbek adabiyotining ulkan namoyondalaridan biridir. [1] 1. Каримов И.А. Юксак маънавият – енгилмас куч. –Тошкент: Маънавият, 2008. –174 б.