Тупроқ мураккаб тизим бўлиб, унинг асосий компоненти (иштирокчиси) унда яшовчи тирик организмлардир. Буларнинг фаолиятига қараб ундаги биологик, фаоллик, уни кечиш тезлиги, атмосферадаги эркин азотни (асосий биоген элемент) ўзлаштириб олиши, тупрқни ўзини-ўзи тозалаш хусусиятлари каби кўрсаткичлар организмлар фаолиятига боғлиқдир