Tushuncha tabiatda narsa va hodisalarning tashqi va ichki tuzilishlari, bog'lanishlarini aks ettirib, inson ongida so'zlar vositasidagi in'ikosidir. Insonda tushunchalar sezgilardan boshlanadi. Inson ko'zi orqali turli narsalarning shakli, katta-kichikligi, rangi, harakati, ba'zi hayotiy jihatlarini o'rgansa, qo'l sezgisi orqali shu narsalarni qattiq-yumshoqligi, issiq-sovuqlikni aniqlaydi. Hid sezgisi bilan bu narsalarni, tam bilishi orqali mazasini o'rganadi. Sezgilardan idrok shakllanadi. Idrok tashqi olamning sezgi organlariga tasir etishi tufayli ob'ektiv dunyoning subjektiv obrazidir. Sistematik va malum reja asosida idrok qilish insonning kuzatuvchanligi hisoblanadi. Kuzatuvchanlik o'z navbatida xotirani kuchaytirib turli taqqoslashlar, umumlashtilishlarga sabab bo'ladi. Narsa va hodisalarni farqlantirish, umumlashtirish abstrakt tafakkurga xosdir. U sezgi va idrokdan farq qilib, narsa va hodisalarining ichki bog'lanishlarining mohiyatini ochib beradi. Sezgi, idrok, tasavvur, abstrakt tafakkur va tushuncha bilish jarayonining bosqichidir. Ta'limda tushunchalardan foydalanish masalasiga qadimdan katta ahmiyat berib kelingan.