Shaxmat o‘yinida ikki tomonning kuchlari bir-biri bilan kurashadi. Tomonlarning biri oq, ikkinchisi esa qora donalar bilan o’ynaydi. Shaxmat taxtasi 64 ta teng xonalarga bo’lingan bo’lib, uning har bir tomoni 8 tadan xonani (katakchani) tashkil etadi. Xonalarni bir-biridan osonroq ajratish maqsadida ular navbati bilan och va to’q rangga bo’yalgan bo’ladi. Och rangdagi xonalar oq va to’q rangdagilari esa qora xonalar deb ataladi. O’yin uchun taxta shunday turishi kerakki, o’ynovchilarning o’ng tomonidagi burchakda xona oq bo’lishi shart.