Inson tabiatga ta'sir etadi, uni o'zgartiradi, o'zi uchun bo'lgan narsalarni tabiatdan oladi va tabiatga qilgan tasirini tabiiy jarayonlar bilan qiyoslash mumkun. Insonning ko'p asrlik xo'jalik faoliyati ta'sirida relef, tuproq, suv resurslarining o'zgarishi, o'simlik va hayvonot dunyosi holati, havoning ifloslanishi kabi o'lchovlar ko'rsatilishi mumkun.