Huquqbuzarlikka qarshi kurash sohasida enh muhim, samarali va insonparvar yo’nalishlardan biri-huquqbuzarlik profilaktikasi hisoblanadi. Huquqbuzarlik profilaktikasi, avvalo uning sabab va sharoitlarini aniqlash va bartaraf qilishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun zarur bo’lgan tasniflashni talab qiladi. Aynan huquqbuzarlikning sabablarini o’rganish va umumlashtirish orqali jamiyatda jinoyatchilikni mavjud bo’lishini taqozo etuvchi, kishilar hulqiga ta’sir qiluvchi ziddiyatlar, yo’l qo’yilgan xato va kamchiliklar aniqlanadi va ularni bartaraf choralari ishlab chiqiladi va amaliyotga tadbiq etiladi. Huquqbuzarliklarning sabab va sharoitlarini tasniflash ularning kelib chiqishi, harakat qilish darajasi, mazmuni, harakat qilish yo’nalishi, vaqt va mintaqaviy tarqalishi va boshqa turli asoslar bo’yicha amalga oshiriladi. Huquqbuzarliklarning sabab va sharoitlari quyidagi mezonlar bo’yicha ta