Kişiya jamiyati ishlab chiqarish munosabatları va ishlab chiqaruvchi kuchlarining o'zaro birligi va ziddiyati asosida taraqqiy etib borib, uning turli bo'shliqlariga o'ziga xos iqtisodiy tizimlar muvofiq keladi. Insoniyat taraqqiyoti bo'shliqlari va har bir bo'shliqga xos bo'lgan iqtisodiy tizimlarni o'rganish iqtisodiy jarayonlarni, ularni o'zgaruvchan ekanligini bilishda muhim ahamiyatga egadir. Taraqqiyot bo'shliqlarini bilishda turli xil yondashuvlar mavjud bo'lib, ularidan asosiy sifati