XXI asr bo'sag'asida jahon taraqqiyotining mazmuni o'zgardi. Ilgari dunyo ikki qutbli bo'lib, bir-biriga qarama-qarshi bo'lgan kuchlar nisbati ikki joyda - SSSR va AQSh yetakchilik qilgan ikki ijtimoiy-siyosiy tuzum, ikki harbiy-siyosiy kuchlarning qo'lida edi. Dunyoning tinchligi va xavfsizlik tizimi shu ikki sistemaning, ikki blokning o'zaro muholiflik muvozanatiga asoslangan edi. Dunyoda "sovuq urush" siyosati hukmronlik qilardi.