МАЪРУЗА № 1. КИРИШ. ФОЙДАЛИ ҚАЗИЛМА КОНЛАРИНИ ОЧИҚ УСУЛДА ҚАЗИБ ОЛИШ УСУЛЛАРИ ВА ТЕХНОЛОГИЯСИ. ОЧИҚ УСУЛДА ҚАЗИБ ОЛИШНИНГ ҚУЛАЙЛИКЛАРИ ВА КАМЧИЛИКЛАРИ. Режа: 1) Фойдали қазилмаларни очиқ усулда қазиб олиш тўғрисида тушунча. Очиқ усулда қазиб олиш технологияси. 2) Очиқ кон ишларининг ажралиб турувчи белгилари, афзалликлари ва камчиликлари. Фойдали қазилмаларни очиқ усулда қазиб олиш тўғрисида тушунча. Кончилик саноати - замонавий индустриянинг асосий хом ашё ва ёқилғи базаси ҳисобланади. У энергетика ва халқ хўжалигининг бошқа тармоқларининг асосий ёқилғи манбаидир. Шунингдек, кончилик саноати қора ва рангли металлургия, химия саноати, ўғитлар ишлаб чиқариш саноати учун хом-ашё базаси ҳисобланади. Халқ хўжалигида фойдаланилаётган табиий ресурсларни 70% ини минерал хом-ашёлар ташкил қилади. Жаҳон миқёсида қазиб олинадиган фойдали қазилмаларнинг умумий миқдори йилига 9-10 млн. т ни, кон массасининг йиллик унумдорлиги эса 35-37 млрд. т ни ташкил этади. Очиқ усулда қазиб олиш ишларининг ривожланиши, ер ости усулида қазиб олишга нисбатан унумдор, иқтисодий жиҳатдан самарадор ва хавфсизлигидадир. Очиқ усулда қазиб олишда иш унумдорлиги ер ости усулига қараганда 5-8 марта юқори, таннархи эса 2-4 марта кам. Ушбу фарқ сўнгги 30-40 йил ичида ошиб боришда давом этмоқда. Фойдали қазилма бойликларига хўжалик, қурилиш, саноат ва илмий мақсадлар учун қазиб олинадиган ва хом ашё ҳолида ёки қайта ишлангандан сўнг ишлатиладиган барча турдаги таъвсифорларни ўз ичига олиб боради.