Birgaliqdagi, birpaytli tenglamalar sistemasi (yoki modellarning standart shakli) odattda endogen va eksogen o'zgaruvchilarni o'z ichiga oladi. Endogen o'zgaruvchilar avval keltirilgan birgaliqdagi birpaytli tenglamalarda u sifatida belgilanadi. Modellarning oddiy tuzilmaiy shakli ko'rinishi: u = endogen o'zgaruvchilar; x = eksogen o'zgaruvchilar. Iqtisodiy o'zgaruvchilar bir modelda endogen bo'shqa o'zgaruvchilar sifatida qatnashishi mumkin. Iqtisodiy bo'lmas o'zgaruvchilar (masalan, ob-havo sharoiti) sistemaga eksogen o'zgaruvchi sifatida kiradi. Endogen o'zgaruvchilarining o'tgan davrdagi qiymatlari ham eksogen o'zgaruvchilarga ta'sir e'tishadi.