Respublika turlu tuproqlari tipida ularning tarqalishi, iqlimi, sharoiti, dastlabki (qoriq) holati da gumus miqdori har xil. To'q tusli tuproqlar ustkida qatlami da gumus miqdori 2,5-4,0 %, tipik boz tuproqlarda 1,5-2,5 %, och tuslarda - 1-1,5 % va sahro zonasida tuproqlarida (sur tusli qon'gir, taqirli, otloqi-taqirli, otloqi) 0,3-1 % atrofida. Respublika paxta ekiladigan mintaqalari sharoiti da qoriq-taqirli otloqi tuproqlarning 0-10 va 10-30 sm li qatlami da tegishli 0,50 va 0,43 %, och tusli boz tuproqlarda 1,15 va 0,53 %, tipik boz tuproqlarda 1,97 va 0,88 %, yangidan sug'oriladigan tipik boz tuproqlarda 0,97 va 0,62 %, sahro mintaqasi otloqi tuproqlarida 0,82 va 0,52 %, qadimdan sug'oriladigan och tusli boz tuproqlarda 1,02 va 0,80 %, tipik boz tuproqlarda 1,12 va 0,86 %, boz tuproqlar mintaqasida otloqi tuproqlarida 1,64 va 1,24 %, sahro min ...