Arab xalifaligi yuz bergan ijtimoiy-siyosiy o’zgarishlar, yagona Islom dinining tarkib topishi madaniy hayotga ham ta’sir etdi. Madaniy hayotda yuz bergan ko’tarinkilik ma’naviy hayotda ham o’zgarishlar bo’lishiga olib keldi. Uyg’onish davri Sharqda 9 asrda boshlanib, pedagogik fikrlar rivojlanishi, ta'lim va tarbiya sohasidagi g'oyalar muhim ahamiyatga ega bo‘ldi. Ushbu davrda Abu Nasr Forobiy, Abu Ali ibn Sino, Yusuf Xos Hojib va Kaykovus kabi olimlarning asarlarida pedagogik fikrlar va ta'limning ahamiyati bayon qilindi.