IJTIMOIY PSIXOLOGIK MOSLASHUVCHANLIKNI TASHXISLASH USULI O‘rganish metodikasi Ijtimoiypsixologik moslashganlik shkalasi (IPM) ning original varianti 1954 yil F.K.Rodjers va R.Daymond tomonidan ishlab chiqilgan. Mazkur so‘rovnoma ommaviy maktabdagi «tarbiyasi og‘ir bolalar»ning emotsiya va xulq-atvor sohasidagi buzilishlarini o‘rganish uchun (Murzenko V.A. 1977), maktab moslashuvi – moslashmaganligining ko‘rsatkichi sifatida boshlang‘ich ta’limdan o‘rta ta’limga o‘tishdagi qiyinchiliklarni o‘rganish uchun (Prixojan A.M. 1984), ixtisoslashtirilgan maktabdagi ta’limning murakkablashgan shakllariga moslashish jarayonida o‘smirlarda o‘z-o‘zini anglashning rivojlanishiga xos xususiyatlarni o‘rganish uchun (Snegireva T.V. 1978), o‘rta maxsus va oliy o‘quv yurtlari sharoitiga moslashishning individual xususiyatlarini o‘rganish uchun (Osnitskiy A.K. 1992) o‘quvchilarning turli guruhlarida sinab ko‘rilgan.