XX asrning birinchi yarmida Evropa va AQSHda bir-biridan psixologiya predmetini tushunish, tadqiqot metodlari va asosiy tushunchalari tizimi bilan farqlanadigan qator mustaqil psixologiya maktablari shakllandi. Bu psixologiya maktablari Evropada Freydizm va Geshtaltpsi-xologiya, AQSHda Bixeviorizm va Kurt Levin maktablaridir. 1895 yili avstriyalik psixolog va psixiatr Zigmund Freyd, "Ilmiy psixologiya dasturi loyihasi" ustida ishlar ekani, vrach nevrolog sifatidagi o'z tajribalarini nazoriy anglash zarurati-ga duch keladi.