Falsafa tarixida insonning murojaat etmagan, inson moddiy va ma'naviy burligining turli tomonlarini bevosita yoki bilvosita tahsil etmagan falsafiy yonalishni topish deyarli mumkin emas. Aktsariat falsafiy va diniy tizimlar katta olam yoki makrokosmga zid olaroq, insona mikrokosm yoki kichik ko'nik sifatida qarab, uni butun olamni tushunish kaliti deb hisoblaganlar. Falsafalar inson siring tajiga etish borligi jumbo'gining tajiga etish bilan barobar ekanligini qayta-qayta aytganlar.