O‘zbek xalqi tarixining XIX asr oxiri – XX asr boshlaridagi davri tarixan qisqa vaqtni tashkil etgan bo‘lsa-da, xalqning tarixiy taqdirida muhim ahamiyatga molik bo‘lgan davrdir. Shu davrda maydonlarga kelgan jadid ma’rifatparvarlik haraktati maktab va maorif, matbuot, adabiyot va san’at sohalarida islohotchilik ishlari ni amalga oshirib, ina qolmay, xalqning madaniy, ma’rifiy va ruhiy hayotini butunlay o‘zgartirib yuboradi. Jamiyat va inson hayotining birmaromda kechishi, ertami-kechmi, tanazzulga olib boradi. Shuning uchun ham xalqning peshqadamlari jamiyat va inson hayotidagi kechaboshlanish tanazzulga qarshi kurashish yoki uning oldini olish uchun yangi g‘oyalarni "ishlabchiqishadi".