Krit-Miken madaniyati ingiliz arxeologi Artur Evansning Krit orolida olib borgan arxeologik qazishmalari, G. Shliman ni Kichik Osiyodagi Xissorlik tepaligida Troya shahri xarobalarini qazib ochishi, Yunoniston janubida Mikena va Tirinf shakarlarini qazishmalari natijasida ma’lum bo‘ldi. Artur Evans Krit orolidagi Knoss saroylarini ochib Kritning afsonaviy podshosi Minoy nomi bilan atalgan ajoyib Minoy madaniyati manzarasini yaratdi. Bundan tashqari Amoigos, Paros, Sifnos, Siros, Naksos, Tera, Melos, kabi Egey orollaridagi ko'pgina madaniy yodgorliklar ochildi. Natijada eramizdan avalgi ikkinchi ming yillikkacha xalqlar yaratgan va bu xalqlar yutuqlarini ijodiy o ‘zlashtirgan yunonlargacha boMgan axeylaming Miken madaniyati deb atalgan madaniyatini yaxlit ko‘rinishi shakllantirildi. Qadimda Egey havzasida uch madaniy birlik: eng qadimgi Krit yoki Mino