Организмда содир бўладиган жараёнларни икки турга, яъни вегетатив ва соматик функсияларга ажратилишили маълум. Одам вегетатив функсияларини (модда алмашинув, нафас, ҳазм, айирув, ўсиш, кўпайиш) рўёбга чиқиши, ифодаланиши, уларнинг моҳияти нерв системаси орқали бошқарилади. Бу бўлимда одам соматик функсияларини (ҳаракат фаолиятини) моҳияти, уларнинг рўёбга чиқиши вегетатив функсиялар ва функтсионал системаларни тузилиши шаклланиши билан узвий боғлиқлиги, ҳамда нерв система бўлим-ларининг уйғунлашуви, бош мия пўстлоғи назоратида бўлади. Одам ҳаракат фаолияти махсус система (нерв мускул тўқималари) орқали амалга оширилади. Одам организмининг барча тўқима ҳужайралари турли омиллар таъсирига, ўзларида содир бўлиб турган фаоллик ҳолатини ўзгартириш билан жавоб беради: без ҳужайралари суюқлик (шира, гормон) ажратиш, мускул толалари узунлигини ўзгартириш ва қўзғалиш билан, нерв ҳужайраси эса фақат қўзғалиш билан жавоб беради. Қўзғалиш хусусияти ва унинг ташқи ифодаси нерв мускул тўқималар