Gen va hujayra injeneriyasiga asoslangan biotexnologiyaBiotexnologiya – tirik organizmlardan, ularning hujayralari, genlari va fermentlaridan foydalangan holda turli sohalarda mahsulotlar yaratish va jarayonlarni optimallashtirish san’ati va fanidir. Gen va hujayra injeneriyasi – bu biotexnologiyaning eng ilg‘or yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, organizmlarning genetik materialini o‘zgartirish yoki hujayralarni sun’iy sharoitda yetishtirishga asoslanadi. Asosiy yo‘nalishlari:Gen injeneriyasi (Genetik modifikatsiya) Maxsus genlarni boshqa organizmlarga kiritish orqali yangi xususiyatlar yaratish. Misol: qarshi viruslarga chidamli o‘simliklar, antibiotiklarga chidamli bakteriyalar, insulin ishlab chiqaruvchi bakteriyalar. Hujayra injeneriyasi (Hujayra madaniyati) Hujayralarni laboratoriyada o‘sdirish va ulardan foydali mahsulotlar olish. Misol: to‘qimalarni sun’iy rivojlantirish, dorivor hujayralar hosil qilish. Amaliy qo‘llanilishi:Tibbiyotda: gen terapiyasi, yangi dori vositalari ishlab chiqarish, insulin va gormonlarni olish. Qishloq xo‘jaligida: yuqori hosildor va kasalliklarga chidamli o‘simliklar yaratish. Sanoatda: bakteriyalardan fermentlar va bioyoqilg‘i ishlab chiqarish. Muhim xususiyatlar:Hayotiy jarayonlarni nazorat qilish va optimallashtirish imkonini beradi. Genetik o‘zgarishlar natijasida tezkor va maqsadga yo‘naltirilgan mahsulotlar olinadi.