Metabolizm — bu hujayra ichida hayotiy jarayonlarni ta’minlaydigan kimyoviy reaksiyalar yig‘indisidir. U ikki asosiy jarayonga bo‘linadi: anabolizm va katabolizm. Anabolizm murakkab moddalarni sintez qilishni amalga oshirsa, katabolizm energiya olish uchun murakkab moddalarni parchalash bilan shug‘ullanadi. Metabolik jarayonlarning muvozanatini saqlash organizmning hayot faoliyati uchun muhim ahamiyatga ega bo‘lib, bu jarayonlar molekulyar va biokimyoviy darajada boshqariladi. Metabolizmni nazorat qilishda aminokislotalar markaziy o‘rin tutadi. Ular nafaqat biosintez jarayonlarining substrati sifatida ishtirok etadi, balki hujayra ichidagi signal molekulalari sifatida ham faoliyat ko‘rsatadi. Ayniqsa, aminokislotalar feedback inhibisiya orqali o‘z biosintez yo‘llarini tartibga solishi metabolik nazoratning muhim mexanizmlaridan biridir. Shuningdek, metabolizmni tartibga solishda gunozintetrafosfat (GTF) va siklik adenin monofosfat (s-AMF) molekulalari muhim ahamiyatga ega. Katabolit repressiya metabolizmni boshqaruvchi asosiy mexanizmlardan biri bo‘lib, hujayraning energiya manbalarini optimal ishlatishga yordam beradi. Ushbu mexanizm tufayli hujayralar resurslardan eng samarali foydalanishga moslashadi. Metabolizmni nazorat qilish mexanizmlari sanoat mikrobiologiyasi va biotexnologiya sohalarida dolzarb ahamiyat kasb etadi, chunki ular mikroorganizmlarning samaradorligini oshirish va ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirish imkonini beradi.