Xemosintez — ayrim bakteriyalar tomonidan noorganik moddalarni oksidlab ajralgan energiya hisobiga organik moddalar sintez qilinadigan jarayondir. Bu jarayonda quyosh nuri ishtirok etmaydi, ya’ni xemosintez fotosintezdan farq qiladi. Xemosintezni amalga oshiruvchi organizmlar xemosintezlovchi bakteriyalar deb ataladi. Ularga nitratlovchi, oltingugurt, temir va vodorod bakteriyalari kiradi. Masalan, nitratlovchi bakteriyalar ammiakni nitrit va nitratlarga aylantirib, bu jarayonda ajralgan energiyadan foydalanadi. Xemosintez tabiatda muhim ahamiyatga ega bo‘lib, moddalarning aylanishida, ayniqsa azot va oltingugurt aylanishida muhim rol o‘ynaydi. Shuningdek, u tuproq unumdorligini oshirishga va ayrim ekotizimlarning (masalan, okean tubidagi hayot) mavjud bo‘lishiga imkon yaratadi.