Movarounnahr, tarixiy transoksiana hududi, o'rta asrlarda o'rta osiyoning eng muhim madaniy va intellektual markazlaridan biri bo'lgan. Uning boy tarixi VII-VIII asrlarda islom dinining kirib kelishi bilan tubdan o'zgardi. Bu voqea mintaqa aholisining nafaqat diniy e'tiqodlariga, balki ijtimoiy tuzilishiga, qonunchilik tizimiga, madaniy an'analariga, ilm-fan va ta'lim tizimiga ham misli ko'rilmagan darajada ta'sir ko'rsatdi. Islomning tarqalishi bilan birga, diniy va dunyoviy bilimlarni targ'ib qiluvchi, olimlar va mutafakkirlarni yetishtiruvchi asosiy muassasalar – madrasalar paydo bo'ldi va jadal rivojlandi. Madrasalar nafaqat diniy markazlar, balki falsafa, tibbiyot, astronomiya, matematika va adabiyot kabi sohalarda ham bilim tarqatish markaziga aylandi.