EKOLOGIYA SOHASIDAGI DAVLAT BOSHQARUV ORGANLARI VAKOLATI VAKOLATI Reja: KIRISH I BOB.O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTSIYASI EKOLOGIYA OIS HUQUQ VA MAJBURIYATLAR. 1.1O’zbekiston Respublikasining ekologiya sohasiga ois normativ-huquq majburiyatlari. 1.2O’zbekiston Respublikasi ma’muriy jinoyat kodekslarida ekologik huquqbuzarlik uchun javobgarlik. II BOB EKOLOGIYA SOHASIDAGI DAVLAT ORGANLARI FAOLIYATI VA VAKOLATI. 2.1Ekologiya partiyasining ekologiya sohasidagi asosiy prinsiplari. 2.2 Mahalliy davlat hokimiyati organlarining ekologiya va atrof muhit borasidagi islohotlari. K I R I SH XXI asr bo’sag’asida insoniyat oldida turgan eng muhim muammolardan biri – bu tabiatni asrash va ekologiya muammolarni hal qilish bo’lib qolmoqda. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A. Karimovning “Ozbekiston XXI asr bo’sag’asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik va taraqqiyot kafolatlari’ nomli asarida shunday deyilgan: “Ekologik muammo – Yer yuzining hamma burchagida ham dolzarb. Faqat uning keskinlik darajasi dunyoning turli mamlakatlari va mintaqalarida turlichadir”1. Markaziy Osiyoda ekologik xavfning g’oyat xatarli zonalaridan biri vujudga kelganligini aytib o’tish joizdir. Bu xavfning mohiyati shundan iboratki, bu holat avvalo deyarli yarim asrga teng vaqt ichida mazkur muammo borligini inkor etish va tan olmaslik natijasida kelib chiqdi. Ekologik jihatdan tahdidli holatga qarshi zudlik bilan chora tadbirlar ko’rilishi lozimligi Prezident I.A. Karimov asarida atroflicha yoritib berilgan. Atmosferani ifloslantiruvchi asosiy manbalardan biri ishlab chiqarish korxonalaridir. Respublikamizda joylashgan o’nlab kimyo zavodlarining hammasida ham atrof muhitga chiqarilayotgan zararli chiqindilar muammosi hal etilgan emas. Ekologik muammolarning birinchisi – biosfera tabiiy jarayonlar uchun xosdir. Masalan, vulqonlar otilishidan hosil bo’ladigan o’zgarishlar natijasida global miqyosida zararlar kelib turadi. Ekotizimda muvozanat tezroq tiklansada, lekin ularning oqibatlari hiyla vaqt bilinib turishi mumkin. Ekologik holatlarning ikkinchi shakli – tabiiy hodisalar blib, u inson faoliyati ta’sirida yuz beradi. Inson ishlab chiqarish faoliyatining umumbashariy xarakteri bilan bog’liq quyidagi ekologik o’zgarishlar sodir bo’lmoqda: “Yer yuzidagi o’rmonlar hajmi har yili 11 mln gektarga qisqarib bormoqda. Osiyo va Lotin Amerikasi tropik mintaqalaridagi o’rmonlarda esa, yangilanib turadigan o’simlik resurslarning asosiy zaxiralari to’plangan. I BOB.O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI KONSTITUTSIYASI EKOLOGIYA OIS HUQUQ VA MAJBURIYATLAR. 1.1O’zbekiston Respublikasining ekologiya sohasiga ois normativ-huquq majburiyatlari. “Ekologik nazorat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 1. Quyidagilar: Idoraviy ekologik nazoratini amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi namunaviy nizom 1-ilovaga muvofiq; Ishlab chiqarish ekologik nazoratini amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi namunaviy nizom 2-ilovaga muvofiq; Ekologik xizmat to‘g‘risidagi namunaviy nizom 3-ilovaga muvofiq; [OKOZ: 1.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.01.00.00 Atrof tabiiy muhitni muhofaza qilish bo‘yicha umumiy masalalar / 11.01.10.00 Ekologik sertifikatlashtirish] Ekologik audit to‘g‘risidagi nizom 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin. Oldingi tahrirga qarang. 2. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi, O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Sanoat xavfsizligi davlat qo‘mitasi O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi O‘simliklar karantini davlat inspeksiyasi, O‘zbekiston Respublikasi Davlat veterinariya qo‘mitasi, O‘zbekiston Respublikasi O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi, O‘zbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qo‘mitasi: (2-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 6-martdagi 195-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 07.03.2019-y., 09/19/195/2712-son) o‘zlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni mazkur qarorga muvofiqlashtirsinlar; idoraviy va ishlab chiqarish ekologik nazoratini amalga oshirishda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda metodik yordam ko‘rsatishni va ko‘maklashishni ta’minlasinlar. . Ushbu idoraviy ekologik nazoratni amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi Namunaviy nizom (keyingi o‘rinlarda Nizom deb ataladi) “Ekologik nazorat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq ishlab chiqilgan hamda davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari tomonidan ularga idoraviy mansub tashkilotlarda idoraviy ekologik nazoratni amalga oshirish tartibini belgilaydi. 2. Idoraviy ekologik nazoratni amalga oshirish tartibi “Ekologik nazorat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni, boshqa qonun hujjatlari va ushbu Nizom bilan tartibga solinadi. 3. Funksiyalariga tabiiy resurslardan foydalanish va ularni qayta tiklashni tashkil qilish va (yoki) muvofiqlashtirish, shuningdek o‘zlariga idoraviy mansub tashkilotlarning faoliyati atrof muhitga ifloslantiruvchi moddalarni chiqarish va oqizish hamda chiqindilarni joylashtirish bilan bog‘liq bo‘lsa, davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlarida atrof muhit va tabiiy resurslar holati ustidan idoraviy ekologik nazoratni yuritish majburiy hisoblanadi. II. Idoraviy ekologik nazorat sohasida davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlarining asosiy majburiyatlari va funksiyalari