Millatdagi tafakkur, dard-fazilat, о‘zgarish, iroda, yangilik, kurashchanlik va yaratuvchanlik, avvalo, uning adabiyotida aks etadi. Buyuk yozuvchi Gogolning quyidagi fikrlari xarakterlidir: «Haqiqiy milliylik rus kiyimini tasvirlashdan iborat emas, balki xalq ruhidan iborat. Hatto tamom boshqa bir dunyoni tasvirlovchi shoir ham milliy shoir hisoblana oladi. Buning uchun u ana shu dunyoga о‘z milliy hislari nazaridan, о‘z xalqining kо‘zlari bilan qarashi kerak, u shunday his etishi va gapirishi kerakki, uning vatandoshlari xuddi о‘zlari his etayotgan va gapirayotgandek his etsinlar».