Deneni kótergende hám onı usınday aralıqqa gorizont baǵıtında orın awıstırǵanda orınlanǵan jumıstı esaplaw Maqseti: Dene vertikal hám gorizontal jol boylap orın awıstırılǵanda orınlaǵan jumıstı óz betinshe esaplaw. Kerekli ásbaplar: laboratoriya tribometri, oqıw dinamometri, santimetrli bólimlerge iye bolǵan ólshew lentası, 2 dana eki ilmekli massası 100 g bolǵan júk, brusok, sızǵısh. Jumıstı orınlaw tártibi Ásbap-úskenelerden 130-súwrette kórsetilgendey dúzilisti jıynań.Dinamometrdiń járdeminde brusoktıń salmaǵı ólshenedi. Bunnan soń brusoktı joqarıǵa qaray teń ólshewli qozǵap, aldın ala ólshewshi lenta járdeminde ólshengen tribometr sızǵıshınıń biyikligine kóteriledi. Orınlanǵan jumıstıń shamasın tómendegi formula menen esaplań: Tájiriybeni úsh ret tákirarlań. Hár tájiriybede brusokqa 0,81 ; 1,81 ; 2,81 júkler ildiriledi hám bul orınlanǵan jumıstıń salmaq kúshin jeńiw ushın jumsalatuǵınlıǵın atap ótiń.Alınǵan nátiyjelerdi 5-kestege jazıń.Sızǵıshtı stolǵa qoyıp, dinamometrdiń járdeminde brusok sızǵısh boylap birinshi jaǵdaydaǵı aralıqqa teń ólshewli kóshiriledi. Bunda payda bolǵan tartılıs kúshi dinamometrdiń kórsetiwi dan anıqlanadı.Jumıstı jáne tartısıw kúshi hám jolǵa baylanıslı esaplanadı: .Bul jumısta tiykarǵı dıqqat salmaq kúshin emes, súykelis kúshin jeńiwde orınlanǵanlıǵına qaratıladı. Soń brusokqa 0,81 N; 1,81 N; 2,81 N shamasındaǵı júkler asılıp, tájiriybe 3 ret qaytalanadı hám hár saparı tartıw kúshi orınlaǵan jumıs esaplanadı. Alınǵan nátiyjeler kestege jazıladı. ALINǴAN NÁTIYJELER № kg, N, N10,10,510,50,70,50,3520,21211,521,530,31,531,52,54,5 1) Berilgeni: Sheshiliwi: T/k: 2) Berilgeni: Sheshiliwi: T/k: 3) Berilgeni: Sheshiliwi: T/k: