KONDENSIRLANGAN HOLATLAR FIZIKASI Ma'ruza matni Kondensirlanganholatlarfizikasiasoslari Kirish Kondenserlarnima.Kondensirlanganholatlarfizikasifaniningboshqafanlar bilan bog’liqligi.Konderserlangan holatlardagiholatlar:M etallar.Qattiq jismlar, dielektriklar,yarimo’tkazgichlar,polimerlarningsturukturasi,fizikxossalari. Qattiqjismlarfizikasiasoslari. Kristallvaamorfjismlar. Kristallpanjara. Kristalljismlarenergiyasi. Foydalaniladiganadabiyotlar 1. Zaynabiddinov S. Teshaboyev A. “Yarim o’tkazgichlar fizikasi” O’quv qo’llanma1999 224-bet. 2.Teshaboyev A. Zaynabiddinov S.Eristov Sh. “Qattiq jism fizikasi” o’quv qo’llanma”2001 324-bet 3.YunusovM .S.va boshqalar “elektronasboblar” O’quvqo’llanma2003 402-bet 4.IsmadullayevA.Rashidova “Polimertolalarfizikasi” 2009-yil 124-bet M odda tuzilishini dastlab grek olimlari atomlardan tuzilgan deyishgan. Lomonosov bu ideyani rivojlantirib, molekulalar atomlardan tashkil topgan, molekulalaruzluksizvatartibsizvaziyatdabo’lishinikashfetgan. M olekulaningkislorodatomiog’irligining1/16qismigatengbo’lgano’sha birlikkanisbatanolingan nisbiy og’irligiuning molekulyarog’irligibo’ladivaµ harfibilanbelgilanadi.Elementninggrammlardaifodalanganmassasisonjihatdan atom og’irligiga teng bo’lgan miqdorielementning gramm atomibo’ladi.Har qanday elementning gramm-atomidagiatomlarsonibirxilbo’ladi.Bu son NA bilanbelgilanadivaAvagodrosonideyiladi.M oddaninggrammlardaifodalangan massasi son jihatdan uning molekulyar og’irligiga teng bo’lgan miqdori moddaninggramm molekulasideyiladi. NA=6,023*1023 1/mol 1826-yilda R. Broun molekulalarning tartibsiz harakati mavjudligini aniqlagan.1 sm3 suvda3,34*1022 tasuv molekulasibor.Suv molekulasining radiusi r= =3* sm Kondensirlanganholatlarfizikasiasoslari. Kondensirlangan holatlar fizikasifani,fanning vazifasi,fanning boshqa fanlar bilan bog’liqligi. M ultemediya,diskrettizimidan foydalanish.Qattiq jismlarfizikasi,yarimo’tkazgishlarfizikasi M oddalarxolatigako’ra3gabo’linadi.Qattiqjismlar,suyuqliklarvagazlar. M oddalarning Kondensirlangan holatida qattiq jismlar va suyuqliklar o’zaro birgaqaraladi-moddalarninggazholatiqarshiqo’yibo’rganiladi.Kondensirlangan holatda moddalar o’zining xususiyatiga ega bo’adi.Qattiq jismlar (kristallar) molekulalaro’rtasidao’zarotasirkuchiyetarlichakattabo’ladi.Kristallaro’ziham polikristall,monokristallvaamorfholatdabo’ladi. Kristallar geometrik xossaga ega bo’ladi. Kristallar rengengrafiyasi yordamida o’rganiladi. Uning atomlari, molekulalari yoki ionlari tartibli joylashganligigaguvoh bo’lamiz.Kristallarni_strukturatuzilishiqaytariluvchan-tartiblijoylashganbo’ladi.