




Kóz hám kóriw_5E
Mahsulot tavsifi
Kózdiń dúzilisi Bul súwrette adamnıń kóz dúzilisi súwretlengen. Kóz almasınıń sırtqı qabıǵı sklera (1), onıń móldir aldınǵı bólimi múyizli perde (2) dep ataladı. Sklera ishki tárepten tamır qabat (3) penen qaplanǵan. Tamır qabat qan tamırlardan ibarat. Tamırlı qabattıń aldınǵı bólimi kózdiń reńli qabatqa (4) tutasqan. Onıń ortasında domalaq tesik — qarashıq (5) bar. Tamır qabattıń astında tor perde (6) bolıp, ol tıǵız jaylasqan nerv talshıqlarınıń ushlarınan ibarat. Kózdiń reńli qabatı artında — gáwhar (7) jaylasqan bolıp, oǵan tutasqan arnawlı bulshıq etler gáwhardiń iymeklik radiusın ózgertip turadı. Gáwhardıń qarama-qarsı tárepindegi tor perdeniń beti jaqtılıqqa sezgir sarı zat penen qaplanǵan. Múyizli perde menen gáwhar aralıǵı reńsiz suw tárizli suyıqlıq (8) penen tolǵan. Gáwhar menen tor perde arasında jumsaq shiyshe tárizli zat (9) bar. Suw tárizli suyıqlıq hám shiyshe tárizli zattıń nur sındırıw kórsetkishi 1,5 ke teń. Gáwhar eki tárepleme dóńes linza wazıypasın atqaradı. Kóriw Buyımǵa qaraǵanımızda onnan kelip turǵan nur kózge túsedi hám tor perdede buyımnıń haqıyqıy, kishireygen hám tóńkerilgen kórinisi payda boladı. Tor perdedegi nerv talshıqları buyımnıń forması hám reńi haqqında informaciyanı miyge jetkeredi. Solay etip, adam sol buyımnıń forması hám reńin sezedi. Átiraptaǵı buyımlar adamnıń kózinen túrli aralıqta jaylasqan bolsa da, torlı perdede anıq kórinis payda bola beredi. Buǵan sebep, kóz gáwharınıń iymeklik radiusı, fokus aralıǵınıń ózgeriwsheńligi bolıp esaplanadı. Júdá uzaqtaǵı buyımlardı seze almaymız. Aytayıq, kóz gáwharınıń optikalıq orayı O noqatta bolsın. Jaqın jerde turǵan AB shamadaǵı buyımǵa a múyeshi astında qaraǵanımızda onıń kórinisi torlı perdede A′B′′ shamada payda boladı. Eger, usı AB buyımdı uzaǵıraq aralıqqa qoyıp oǵan qarasaq, payda bolǵan A′B′′ kórinis hám kóriw múyeshi kishirek boladı. Bul halatta kórinis astına azıraq sandaǵı nerv ushları tuwra keledi. Sonıń ushın buyımnıń sırtqı kórinisi boyınsha informaciya alamız. “Fizikalıq diktant” metodı: Kóz almasınıń sırtqı qabıǵı . . . . , onıń móldir aldınǵı bólimi . . . . dep ataladı.Tamırlı qabattıń aldınǵı bólimi kózdiń reńli qabatqa tutasqan. Onıń ortasında domalaq tesik — . . . . bar.Tamır qabattıń astında tor perde bolıp, ol tıǵız jaylasqan . . . . . ushlarınan ibarat.Múyizli perde menen gáwhar aralıǵı . . . . . . . penen tolǵan.Buyımǵa qaraǵanımızda onnan kelip turǵan nur kózge túsedi hám tor perdede buyımnıń . . . . , kishireygen hám tóńkerilgen kórinisi payda boladı.Juwapları: Sklera, múyizli perde;Qarashıq;nerv talshıqlarınıń;reńsiz suw tárizli suyıqlıq;haqıyqıy.
Teglar
Kóz hám kóriw_5E

Muallif
Nurbol Nasanov
Tasdiqlangan sotuvchi