OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­ NAM MATERIALLARNI QURITISH USKUNALARI VA ULARNI LOYIHALASH mavzusidagi KURS ISHI MUNDARIJA KIRISH.. 3 I BOB. NAM MATERIALLARNI QURITISH USKUNALARI VA ULARNI LOYIHALASH.. 5 1.1. Nam materiallarni quritish jarayonlari va ularning ahamiyati 5 1.2. Nam materiallarni quritish uskunalarining turlari va ularning ishlash prinsiplari 8 1.3. Nam materiallarni quritish jarayonining texnologik xususiyatlari va samaradorlikni oshirish yo‘llari 12 II BOB. NAM MATERIALLARNI QURITISH USKUNALARINI TANLASH VA LOYIHALASH.. 17 2.1.Nam materiallarni quritish uchun uskunalarning turlari va ularning ishlash printsipi 17 2.2. Mavhum qaynash qatlamli quritgichlarning hisoblash va loyihalash usullari 21 2.3. Pnevmatik quritgichlar: ishlash printsipi va loyihalash. 25 III BOB. QURITGICHLARNING SAMARADORLIGINI OSHIRISH VA ULARNI TAHLIL QILISH.. 30 3.1. Quritgichlarning samaradorligini oshirish usullari 30 3.2. Quritgichlarning energiya samaradorligini tahlil qilish. 32 3.3. Quritgichlarning texnologik samaradorligini baholash va yaxshilash. 35 XULOSA.. 38 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR ROʻYXATI 40 KIRISHNam materiallarni quritish sanoat jarayonlarining ajralmas qismi hisoblanadi. Bu jarayon deyarli barcha ishlab chiqarish sohalarida – oziq-ovqat, kimyo, farmatsevtika, to‘qimachilik, qurilish materiallari va boshqa ko‘plab tarmoqlarda mahsulot sifatini ta’minlash, transportirovka va saqlash qulayligini oshirish, mahsulotning mikrobiologik barqarorligini mustahkamlash maqsadida qo‘llaniladi. Quritish jarayoni mahsulotdagi namlikni ma’lum darajagacha kamaytirishdan iborat bo‘lib, bu jarayon muayyan issiqlik va massa almashinuv hodisalari asosida olib boriladi. Quritish jarayoni nafaqat texnologik, balki iqtisodiy va ekologik jihatdan ham muhim ahamiyatga ega. Quritgich qurilmalarining konstruktiv tuzilishi, ularning ishlash printsipi va texnologik rejimi, mahsulot turi va uning fizik-kimyoviy xususiyatlariga mos holda tanlanishi lozim. Zamonaviy sanoat tarmoqlarida foydalanilayotgan quritgichlar orasida barabanli, mavhum qaynash qatlamli, pnevmatik, purkovchi, lentali, shaxtali kabi ko‘plab turdagi qurilmalar mavjud. Har bir quritish usuli o‘zining ustunliklari va kamchiliklariga ega bo‘lib, ularning samaradorligi materialning holati, quritish jarayonining davomiyligi, energiya sarfi kabi ko‘rsatkichlarga bog‘liq bo‘ladi. Bugungi kunda energiya resurslarini tejash, ishlab chiqarish tannarxini pasaytirish, ekologik xavfsizlikni ta’minlash kabi omillar quritish texnologiyalariga nisbatan yuqori talablarni qo‘yadi. Shu sababli, quritgichlarni hisoblash va loyihalashda nafaqat klassik yondashuvlar, balki zamonaviy kompyuter texnologiyalari, avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari va simulyatsion modellardan keng foydalanilmoqda. Mazkur kurs ishida nam materiallarni quritish texnologiyasining nazariy asoslari, quritgichlarning turlari va ularning ishlash prinsiplari, hisoblash va loyihalash usullari chuqur o‘rganilib, amaliyotda samarali foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Bu ilmiy-texnikaviy yondashuv sanoat tarmoqlarining innovatsion rivojlanishida, mahsulot sifatini oshirishda va resurslardan oqilona foydalanishda muhim rol o‘ynaydi.