O`ZBEKISTONNI IQTISODIY-GEOGRAFIK RAYONLASHTIRISH REJA: KIRISH I.BOB.O`ZBEKISTONNI IQTISODIY-GEOGRAFIK RAYONLASHTIRISHNING AHAMIYATI. 1.1. O`zbekistonning ma`muriy-hududiy bo`linishi va iqtisodiy rayonlarini shakllanishi. 1.2. Iqtisodiy rayonlashtirishga asos bo`luvchi tamoyillar. 1.3. O`zbekistonning hozirgi iqtisodiy rayonlari setkasi va iqtisodiy rayonlarning xalq xo`jaligi majmualarini yanada takomillashtirish vazifalari. II.BOB.IQTISODIY RAYONLARNING QISQACHA TAVSIFI. 2.1.Toshkent va Farg`ona iqtisodiy geografik rayonlari. 2.2.Mirzacho`l va Zarafshon iqtisodiy-geografik rayonlari. 2.3.Janubiy va Quyi Amudaryo iqtisodiy-geografik rayonlari. XULOSA FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR KIRISH Mavzuning dolzarbligi: Mamlakatimiz hududining har bir qismi geografik о‘rnining betakrorligidan, birinchi navbatda, tabiiy sharoiti va boyliklari, aholining mehnat faoliyati hamda turmush tarzining o‘ziga xosligi shakllangan. Iqtisodiyot asosan joyning mahalliy tabiiy boyliklariga bog‘liq ravishda rivojlangan. Transportning takomillashuviga qarab, iqtisodiyot ba’zi joylarda chetdan keltirilgan xomashyo asosidam shakllangan. Malakali kadrlar asosan yirik shaharlardagi ta’lim muassasalarda tayyorlanadi. Shunga muvofiq malaka talab ishlab chiqarishlar shaharlarda rivojlansa, boshqa joylar qishloq xo‘jaligi yoki sanoat xomashyosi yetkazib beradi. Mamlakatning ayrim qismlari o‘rtasida mehnatning ana shunday taqsimlanishigeografik yoki hududiy mehnat taqsimoti deyiladi. Hududiy mehnat taqsimoti quyidagi holatlardagina sodir bo‘ladi: ishlab chiqarilayotgan mahsulot mahalliy ehtiyojdan ancha ko‘p bo‘lishi; uni ishlab chiqarish mamlakatning boshqa qismlaridagidan arzonga tushishi;ishlab chiqarishning xomashyo zaxirasi ko‘p yillarga yetarli bo‘lishi; mahsulot ayirboshlanganda transport xarajati arzon bo‘lishi. Ma’lum vaqt o‘tib hududlarning ixtisoslashuvida o‘zgarishlar ro‘y berishi mumkin. Masalan, Qashqadaryo hududida neft va gaz konlari ochilib, ishga tushirilgach, bu hududda yangi ixtisoslashgan ishlab chiqarish shakllandi. O‘zbekiston mustaqillikni qo‘lga kiritgandan so‘ng don mahsulotlari bilan o‘zini o‘zi ta’minlash vazifasi qo‘yildi. Natijada viloyatlarda ko‘plab g‘alla ekila boshlandi. Oqibatda shu viloyatlar paxtachilikdan tashqari g‘allachilikka ham ixtisoslashdi. Mehnatning geografik taqsimlanishi asosida o‘z ixtisoslashuviga ko‘rabir-biridan farq qiluvchi hududlar - iqtisodiy geografik rayonlar yuzaga keladi. Iqtisodiy geografik rayon (hudud)lar uchun butun mamlakat miqyosida ixtisoslashuv o‘ziga xos bo‘lib, mahsulot almashinuvi juda keng qamrovda amalga oshadi. Bunday rayonlarning bir necha ixtisoslashgan tarmoqlari bo‘lishi ham mumkinligi kurs ishining dolzarbligini asoslaydi. Kurs ishining maqsadi: Oʻzbekiston Respublikasining iqtisodiy-geografik rayonlashtirish jarayonini oʻrganishning ilmiy-nazariy rayonlashtirish jarayonini yaratish, mavjud iqtisodiy-geografik rayonlarning shakllanish jarayonlari, tabiiy resurslari, ixtisoslashuvi va boshqaruvi respublika iqtisodiyoti rivojidagi oʻrnini aniqlashdan iborat. Kurs ishining vazifasi: Yuqorida maqsadlardan kelib chiqib quyidagi vazifalarni tuzib olamiz. 1.O`zbekistonning ma`muriy-hududiy bo`linishi va iqtisodiy rayonlarini shakllanishi. 2. Iqtisodiy rayonlashtirishga asos bo`luvchi tamoyillar. 3. O`zbekistonning hozirgi iqtisodiy rayonlari setkasi va iqtisodiy rayonlarning xalq xo`jaligi majmualarini yanada takomillashtirish vazifalari. 4.Toshkent va Farg`ona iqtisodiy geografik rayonlari. 5.Mirzacho`l va Zarafshon iqtisodiy-geografik rayonlari. 6.Janubiy va Quyi Amudaryo iqtisodiy-geografik rayonlari. Kurs ishining tuzilishi: Maskur kurs ishi, kirish, 2 ta bob 6 ta reja, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar hamda diagramma va xaritalardan iborat.