Balandlikdagi ishlarni bajarishdagi xavfsizlik talablari MUNDARIJA KIRISH……………….……………………………………………...…........…3 I.BOB.Mehnat kodeksi va balandlikda ishlash bo‘yicha asosiy hujjatlar.…5 1.1. Balandlikdagi ishlarni tashkil etish……………………….………....….8 1.2. Xavfsizlik choralarining asosiy talablari…………………………...….18 II. BOB. Balandlikda ishlash uchun texnik vositalar………………………20 2.1. Favqulodda vaziyatlar va ularni bartaraf etish……………...……..…22 2.2. Balandlikdan tushish yoki yiqilish holatlarida birinchi yordam.….....24 2.3. Xodimlarni o‘qitish va malakasini oshirish…………………......……..27 Xulosa.................................................................................................................29 Adabiyotlar........................................................................................................31 KIRISH Inson hayoti va salomatligi har qanday sohadagi faoliyatda eng muhim qadriyat hisoblanadi. Ishlab chiqarish jarayonlari, qurilish ishlari, muhandislik va montaj faoliyatida xavfsizlik qoidalariga qat’iy rioya qilish inson hayotini saqlab qolish va jarohatlanish xavfini minimallashtirishga xizmat qiladi. Ayniqsa, balandlikda bajariladigan ishlar xavflilik darajasi yuqori bo‘lgan faoliyat turlaridan biri bo‘lib, bu jarayonda xavfsizlik choralariga alohida e’tibor qaratilishi lozim. Balandlikda ishlash – bu ishchi yoki mutaxassisning yer yuzasidan ma’lum bir balandlikda ishlashini talab qiladigan faoliyat turi bo‘lib, bunday ishlarni bajarish jarayonida yiqilish, jarohatlanish yoki hatto halokatli hodisalar sodir bo‘lish ehtimoli yuqori bo‘ladi. Shu sababli, mehnat xavfsizligi qoidalariga qat’iy rioya qilish hamda zamonaviy xavfsizlik uskunalaridan foydalanish ishchilarni himoya qilishda muhim omillardan biri hisoblanadi. Bugungi kunda balandlikda bajariladigan ishlar qurilish, energetika, muhandislik, sanoat va transport sohalarida keng qo‘llaniladi. Ayniqsa, osmono‘par binolar, ko‘priklar, sanoat inshootlari yoki elektr tarmoqlari ustida olib boriladigan ishlar maxsus tayyorgarlik va xavfsizlik choralari bilan mustahkamlangan bo‘lishi kerak. Bunday vaziyatlarda inson omili, foydalanilayotgan jihozlar sifati va texnik nazorat muhim ahamiyat kasb etadi. Balandlikdagi ishlar bilan bog‘liq xavflarni kamaytirish uchun qator xalqaro va milliy me’yoriy hujjatlar ishlab chiqilgan. Jahon darajasida OSHA (Occupational Safety and Health Administration), ISO (International Organization for Standardization) va GOST (Rossiya davlat standartlari) kabi tashkilotlarning me’yoriy hujjatlari ishchilar xavfsizligini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. O‘zbekistonda ham mehnat kodeksi va tegishli davlat standartlari orqali balandlikda ishlash qoidalari belgilab qo‘yilgan bo‘lib, bu qoidalarga rioya qilish barcha ish beruvchilar va xodimlar uchun majburiy sanaladi. Ishchilarni balandlikda ishlashga ruxsat berishdan oldin, ularning sog‘lig‘i va jismoniy