








Davlatning monopoliyaga qarshi kurashish yo’llari.
Mahsulot tavsifi
Davlatning monopoliyaga qarshi kurashish yo’llari. Reja: 1.Monopoliya va raqobat mazmuni 2.Monopoliya turlari kelib chiqish sabablari 3.Monopoliyaning ijobiy va salbiy jihatlari 4.Monopoliyaga qarshi siyosat yuritish borasida nazariyalar 5.O`zbekistonda monopoliyaga qarshi siyosatning yo`nalishlari Ijobiy tomonlari. Uning ijobiy tomoni asosan, quyidagi uch jihat orqali namoyon bo’ladi. Birinchidan, u boshqa bir ma’lum tarmoqlarga nisbatan samarali amal qiladi va xarajatlarning tejalishiga olib keladi. Ikkinchidan, monopolist bo’lmagan, mayda, raqobatlashuvchi korxonalarga nisbatan monopolistik korxonalarda ishlab chiqarish ilmiy-texnika taraqqiyoti yutuqlarini joriy etish uchun ko’proq rag’bat va imkoniyat mavjud bo’ladi. Chunki uncha yirik bo’lmagan raqobatlashuvchi korxonalarning odatda, moliyaviy jihatdan imkoniyatlari cheklangan bo’lib, ular ishlab chiqarishga yangiliklarni tatbiq etish orqali kelgusida daromadlarni oshirishdan ko’ra, ko’proq joriy daromadga e’tibor qaratadilar. Bundan tashqari, yangi g’oyalar raqiblar tomonidan juda tez o’zlashtirib olinadi va buning oqibatida, mazkur g’oyalarni amalga oshirish xarajatlarini bir tomon qilgani holda, uning samarasidan barcha foydalanadi. Yirik monopolist firmalarda esa moliyaviy imkoniyatlar keng bo’lib, innovatsiyadan olingan foyda ularning mualliflariga tegishi aniq kafolatlanadi. Uchinchidan, ba’zi bir sohalarda monopoliya sohaning barqaror va uzluksiz ishlashini ta’minlab bera oladi. Shu sababdan ham bu sohalarda monopoliyaning vujudga kelishi davlat tomonidan ham ta’minlab beriladi. Raqobat bu sohalar faoliyatini buzishi yoki izdan chiqarishi mumkin. Bunga misol qilib elektr energiyasi, gaz, suv kabi komunal sohalarni yoki metropolitelin, temir yo’l va avia sohalarni keltirishimiz mumkin. Ammo hozirgi kunda dunyoning bir nechta rivojlangan davlatlarida bu sohalarning monopoliyadan chiqarilish holatlarini kuzatishimiz mumkin.
Teglar
Davlatning monopoliyaga qarshi kurashish yo’llari.
Muallif
Kumush (은아)
Tasdiqlangan sotuvchi