Moliya bozorini muvofiqlashtirish va nazorat qilish konsepsiyalari Reja: Moliya bozori va qimmatli qog’ozlar bozorini muvofiqlashtirishning nazariy, metodologik va xuquqiy asoslariMuvofiqlashtirish usullari, institutlari, ularning o’zaro bog’liqligi va ta’siriJaxon tajribasi. Investorlar xuquqlarini himoyalash va korporativ boshqarish asoslariO’zbekistonda moliya bozori va qimmatli qog’ozlar bozorini muvofiqlashtirish mexanizmi, uni xususiyatlari. Investorlar xuquqlarini ximoyalash va korporativ boshqarishning xususiyatlari Qimmatliqog’ozlar bozorining o’ta murakkabligi va uning tez o’zgaruvchanligi, ishtirokchilarsoningko’pligi va xilma-xilligi, katta xajmlarda shartnomalar va amallarning bajarilishi, xar xil turdagi axborotlarningmavjudligivaularningalmashinibturishixamdaboshqaomillarningqimmatliqog’ozlar bozorida turli g\ayriqonuniy ishlarning yuz berishiga sabab bo\lishi mumkin. Bunday hol investorlarningmanfaatlarivaxuquqlariinipoymolqilishga, ularning fond bozoriga nisbatan ishonchlarini kamaytirish, pirovard natijada esa bozorning nufuzini pasaytirishi mumkin. ShusababliQQBdavlatboshqaruvivakolatliorganlaritomonidannazoratqilibturilaqivaboshqariladi. MB (QQB) ni faoliyatini muvofiqlashtirishni asosiy tamoyillarini xorijiy moliya bozorlarini tashkil etish amaliyoti va zamonaviy xolatidan kelib chiqqan xolda ko’rib chiqish mumkin: MB (QQB)ni davlat tomonidan tartibga solish tamoyili, ya’ni bozorni tartibga solishning butun sistemasini davlat tomonidan (o’z-o’zini boshqarish tizimini xam o’z ichiga oladi) tashkil etiladi, fuqarolarning xuquq vaularningmanfaatlariniximoyalaydiva shu bilan o’zining universal funksiyasini bajaradi. Butun mamlakat xududida MBni muvofiqlashtirishning bir me’yoriy baza va rejim asosida boshqarish tamoyili Davlatning aralashuvini minimallashtirish va o’z-o’zini tartibga solish ning maksimallashtirish tamoyili. MB (QQB)ning barcha ishtirokchilari imkoniyatlarining tengligi tamoyili, ya’ni bunda alohida bozor ishtirokchilari uchun davlat rag’batlantiruvchi funksiyasini yo’qotadi; Mulkchilik shaklidan qat’iy nazar MB ishtirokchilarining tengligini ta’minkaydi; Bozorning professional ishtirokchilari xizmatlariga qo’yiladigan baxoni davlat tonidan tartibga solishdan voz kechadi; MB rivojlanishi bilan bog’liq loyihalarni davlat tomonidan ochiqchasiga va tanlov asosida taqsimlanishini ta’minlaydi. Bozorni tartibga solish tizimlari evolyutsion va rejali xarakterda rivojlanishi tamoyili, ya’ni davlat siyosatini uzoq muddatli yo’nalishlariga mos kelishi lozim. Boy jaxon tajribasini ishlatish va MB larining globalizatsiyasi tendensiyalarini xisobga olish tamoyili QQB boshqaruvi ikki yo’l bilan amalga oshiriladi Davlat tomonidan boshqarish O’z-o’zini boshqaruvchi tashkilotlar Davlat tomonidan QQBni boshqarish asosan ikki yo’l bilan amalga oshiriladi: Bozor faoliyatiga bevosita yoki ma’muriy ta’sir ko’rsatish Bozor faoliyatiga bilvosita yoki iqtisodiy ta’sir ko’rsatish Birinchi yo’lni qo’llashda davlat boshqaruvi vakolatli organlari quyidagilarni bajaradi: Qimmatli qog’ozlar va emissiya prospektlarini chiqarishni ro’yxatga olish, emitentlarning ularda nazarda tutilgan shartlar va majburiyatlarga rioya qilishlari ustidan nazoratni amalga oshirish; Emitentlar va qatnashchilarni qimmatli qog’oz bozori to’g’risidagi axborotlar bilan ta’minlash; Mutaxassislarni attestasiyalash, investitsiya institutlari faoliyatini lisenziyalash va nazorat qilish;investorlar va qimmatli qog’ozlar bozorining boshqa ishtirokchlari bergan imkoniyatlarni ko’rib chiqish va qimmatli qog’ozlar bozori ishtirokchilari bajarishi majburiy bo’lgan xulosalar chiqarish.