Valyuta kursi. MUNDARIJA: I. Kirish…………………………………………………………………………….3 II. Asosiy qism..………………………………………………………………..….6 O’zbekistonda milliy valyutani mustahkamlash va xorijiy valyutaga bo’lgan talab…………………………………………………………………………………6Jismoniy shaxslar bilan amalga oshirilgan operatsiyalar……………………13O’zbekiston Respublikasi oltin valyuta zaxirasi ko’rsatkichlari…………..20Markaziy bank valyuta siyosatining mohiyati va uni amalga oshirish asoslari.Valyutalar kursi va uning so’mga nisbatan belgilanishi…………………...27III. Xulosa..............................................................................................................34 IV. Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati………………………………………44 KIRISHKurs ishi mavzusining dolzarbligi: Jahon tajribasi shuni ko’rsatadiki, bozor iqtisodiyoti sharoitida xalqaro valyuta munosabatlari bozor va davlat tomonidan tartibga solib turiladi. Valyuta bozorida valyutaning talab va taklifi hamda ularning kurslari nisbati shakllanadi. Bozor tomonidan tartibga solish qiymat qonuni, talab va taklif qonunlariga bo’ysunadi. Valyuta bozorlarida raqobatchilik sharoitida bu qonunlarning harakati valyuta almashuvining harakati nisbiy tenglik tovarlar, xizmatlar, kapitallar hamda kreditlar harakati bilan bog’liq bo’lgan jahon xo’jaligining xalqaro valyuta ehtiyojlari oqimlarining muvofiqligini ta’minlaydi. Bozorlardagi baholar mexanizmi va valyuta kurslarining o’zgarishi sabablari orqali iqtisodiy agentlar valyuta xaridorlarining ehtiyojlari va taklifining imkoniyatlari to’g’risida ma’lumot oladilar. O’tgan yili bank tizimini yanada mustahkamlash, banklarning kapitallashuv darajasini oshirish va investitsiyaviy faolligini kengaytirish ta’minlandi. Bank tizimining jami kapitali 2019 yilga nisbatan 43,3 foiz ko’payib, 17 trillion 800 milliard so’mga etdi. So’nggi 5 yilda mazkur ko’rsatkich 2,4 barobar o’sdi. Bank tizimi kapitalining etarlilik darajasi qariyb 24 foizni tashkil qildi. Bu umumiy qabul qilingan xalqaro standartlardan 3 marta, bank likvidligi esa eng yuqori ko’rsatkichlardan 2 marta ko’pdir. Jahon miqyosida savdo-sotiq ishlarining o’sish sur’ati sezilarli darajada sustlashgani, eksport qilinadigan eng muhim tovarlarga nisbatan tashqi talabning kamayishi va narxlarning pasayishiga qaramasdan, biz tashqi savdo aylanmasida ijobiy saldoga erishdik. Bu esa davlatimizning oltin-valyuta zaxirasini oshirish imkonini berdi. Kurs ishining maqsad va vazifalari: Valyutaning bozor va davlat tomonidan tartibga solinishi bir-birini to’ldirib keladi. Bozor tomonidan tartibga solish esa valyuta munosabatlarini tartibga solishdagi salbiy oqibatlarning oldini olishga qaratilgandir. Bu ular o’rtasidagi foyda va zararlar bilan belgilanadi. Inqirozlar, urushlar, urushdan keyingi vaziyatlarda davlat tomonidan tartibga solish ustunlik qiladi. Valyuta iqtisodiy vaziyat yaxshilanishi bilan esa valyuta operatsiyalarining erkinligi vujudga kelib, bu sohada bozor raqobati qo’llabquvvatlanadi. Ammo har doim davlat valyuta munosabatlari ustidan nazorat qilish va tartibga solish maqsadida o’z valyuta nazoratini saqlab qoladi. Bunda valyuta bozorini samarali tartibga solish maqsadida valyuta kursining o’zgarib boruvchi boshqariladigan strategiyasini qo’llash orqali so’mning AQSh dollariga nisbatan kursini bosqichma-bosqich pasaytirish choralari ko’rildi. Natijada 2019 yil davomida so’mning AQSh dollariga nisbatan ayirboshlash kursi 16 foizga pasayib, 2020 yilning 1 yanvar holatiga ko’ra, bir AQSh dollari 10300 so’mni tashkil qildi. Bozor iqtisodiyotini tartibga solish tizimida muhim o’rinni valyuta siyosati egallaydi. Valyuta siyosati – mamlakatning joriy strategik maqsadlarga muvofiq xalqaro valyuta va boshqa iqtisodiy munosabatlar sohasida amalga oshiriladigan chora tadbirlar majmuasidir. U iqtisodiy siyosatning asosiy maqsadlariga erishishga qaratilgan, ya’ni iqtisodiyot o’sishining barqarorligi, inflyatsiya va ishsizlikning o’sishini to’xtatish, to’lov balansining tengligini ushlab turish va boshqalarni ta’minlashga qaratilgandir.Valyuta siyosatining yo’nalishi va shakllari mamlakatning valyuta bo’yicha iqtisodiy vaziyati, jahon xo’jaligi evalyutsiyasi, jahonda ishlab chiqarish kuchlari joylashtirilishiga ko’ra aniqlanadi. Har xil taraqqiyot osqichlarda birinchi o’rinda valyuta siyosatining aniq maqsad va masalalari chiqadi. Bular: valyuta inqirozini bartaraf etish va barqarorligini ta’minlash; valyuta cheklashlar; valyutani erkin ayirboshlashga o’tish; valyuta operatsiyalarini erkinligi va boshqalardir. Hukumatning valyuta siyosati valyuta qonunchiligi bilan rasmiylashtiriladi. Bu qonunchilik o’z ichiga mamlakat ichida va tashqarisida valyuta qiymatliklari bilan operatsiyalarni tartibga soluvchi huquqiy qoidalar majmuasi, shuningdek, valyuta muammolari bo’yicha davlatlararo kelishuvlari (ikki tomonlama va ko’p tomonlamasiga bo’lish mumkin)ni oladi. Valyuta siyosatini amalga oshirish yo’nalishlaridan biri bu valyutani tartibga solishdir. Valyutani tartibga solish – bu valyuta operatsiyalarini amalga oshirish tartibi va xalqaro hisob-kitoblarni davlat tomonidan aniq belgilab berishdir. Bu o’z navbatida, milliy, davlatlararo va xududiy darajada bajarilishi mumkin. Kurs ishining tarkibiy tuzilishi: Maskur kurs ishim kirish asosiy qism asosiy qism esa beshta rejadan tashkil topgan bo’lib hamda xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro’yhatidan tashkil topgan. a kursi.