Futbol o‘yini taktikasini o‘rgatish MUNDARIJA Kirish…………………………………………………………………….……...…3 I.BOB.FUTBOL O‘YINI TAKTIKASINI O‘RGATISH NAZARIY AHAMIYATI. 1.1.Futbolchilarning jismoniy qobiliyatlarini rivojlantirish va takomillashtirish….5 1.2. Fudbolchi jismoniy texnik va taktik tayyorgarligi……………………...……15 1.3.Yosh futbolchilarda tezkorlik va tezlikka chidamlilikni o'rgatishda gimnastikaning o’rni………………………………………………………………19 II.BOB. FUTBOL O‘YINI TAKTIKASINI TAKOMILLASHTIRISH. 2.1 Futbol taktikasining tushunchasi va ahamiyati……………………………..…25 2.2. Taktikani o‘rgatishda nazariy bilimlarning o‘rni……………………………..27 2.3. Hujum va himoya taktikasining asosiy tamoyillari……………………….….29 Xulosa………………………………………………………………………….….25 Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati…………………………………………..…..29 KIRISH Kurs ishi mavzusining dolzarbligi. Futbol o‘yini taktikasini o‘rgatish — sport ta'limining ajralmas bir qismi bo‘lib, futbolning muvaffaqiyatli o‘ynashi uchun zarur bo‘lgan nazariy va amaliy bilimlarni o‘z ichiga oladi. Taktika, o‘z navbatida, o‘yin jarayonida jamoaning harakatlarini rejalashtirish, raqibning harakatlariga moslashish va o‘z strategiyasini amalga oshirishni anglatadi. Futbolda taktikani o‘rganish jarayoni o‘quvchilarning o‘yin jarayonini chuqurroq tushunishlariga, o‘z vazifalarini aniq bilishlariga va jamoaviy faoliyatlarini samarali tashkil etishlariga yordam beradi. Futbol o‘yinida taktika o‘yinchilarning harakatlarini belgilab beradigan asosiy jihatlardan biridir. Har bir jamoa o‘z o‘yin uslubini, formasiyasini va strategiyasini ishlab chiqish orqali raqibga nisbatan ustunlikka erishishga harakat qiladi. Taktika o‘rganish jarayoni nafaqat o‘quvchilarni futbol qoidalari bilan tanishtirish, balki ularning raqobatbardosh muhitda qanday qilib muvaffaqiyat qozonishlarini tushunishlariga ham yordam beradi.Taktikani o‘rgatishda nazariy bilimlar va amaliy mashg‘ulotlar o‘zaro bog‘liq bo‘lishi zarur. Nazariy bilimlar o‘quvchilarga taktik tushunchalar, o‘yindagi shakllar va harakat strategiyalarini o‘rgatadi. Bu jarayonda o‘quvchilar o‘z pozitsiyalarini yaxshiroq tushunishadi va o‘zaro muvofiqlikda harakat qilishni o‘rganadilar. Amaliy mashg‘ulotlar esa nazariy bilimlarni amalda qo‘llash imkoniyatini beradi, bu esa o‘quvchilarning o‘z qobiliyatlarini rivojlantirishlariga yordam beradi.Bugungi kunga kelib jismoniy tarbiya va sport yoshlar hayotining ajralmas qismiga aylanib bormoqda. Chunonchi, O`zbekiston Respublikasi Prezidentining “O`zbekiston bolalar sportini rivojlantirish jamg`armasini to‘zish to`g`risida”gi Farmonida: “Bolalarni jismoniy va ma`naviy tarbiyalashning zamonaviy shakl va uslublarini, jinsi va yoshiga qarab bolalarga sport ko`nikmalarini singdirish, sport sohasida iqtidorli bolalarni tanlab olishning ilmiy asoslangan tizimlarini ishlab chiqishni tashkil etish hamda ularni tatbiq qilishga ko`maklashish” lozimligi alohida ta`kidlangan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 5-martdagi “Jismoniy tarbiya va sport sohasida davlat boshqaruvi tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-5368-sonli farmoni, 2017-yil 9-martdagi “O‘zbekiston sportchilarini 2020-yilda Tokio shahri (Yaponiya)da bo‘lib o‘tadigan XXXII yozgi Olimpiya va XVI Paralimpiya o‘yinlariga tayyorgarlik ko‘rish to‘g‘risida” PQ-2821-sonli va 2017-yil 3-iyundagi “Jismoniy tarbiya va ommaviy sportni yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-3031-sonli qarori ijrosini ta’minlash maqsadida, Respublika “Talaba” sport federatsiyasi hamda Respublika “Barkamol avlod” jamiyati birlashtirilib, uning negizida “O‘zbekiston talabalar sporti Assotsiatsiyasi” tashkil etildi. Sport o‘yinlari jismoniy tarbiya va sport tizimida asosiy o`rinni egallaydi. Sport o`yinlari umumta`lim, kasbhunar va oliy ta`lim muassasalarida fan dasturlariga kiritilgan. Bu borada bolalarni BO‘SM va maxsus ixtisoslashtirilgan sport maktab internatlarda katta ishlar olib borilmoqda. Buning natijasini joriy etilgan uch bosqichli tizim «Universiada» sport musobaqalarida yaqqol ko`rish mumkin. Shu sababli «Sport harakatli o`yinlar», «Sport turlaridan hakamlik», «Sport mahoratini oshirish» fanlari bo`yicha pedagogik faoliyatda zarur bo`lgan bilim, ko`nikma va malakalarni shakllantirishga qaratilgan. Kurs ishining maqsadi futbolchilarning tezkorlik sifatini oshirish, jismoniy va amaliy tayyorgarlik mashg‘ulotlarni o‘rganishdan iborat. Kurs ishining ob’ekti: futbolchilarning amaliy tayyorgarlik mashg‘ulotlari va to`garak mashg`ulotlari. Kurs ishining predmeti: yosh futbolchilarning tezkorlik sifatlarini rivojlantirish nazariyasi usul va uslublari Kurs ishining vazifalari: Kurs ishi mavzusiga oid ilmiy-metodik adabiyotlarnim, darslik, o`quv qo`llanmalarni o`rganish, tahlil qilish va umumlashtirish; I BOB. FUTBOL O‘YINI TAKTIKASINI O‘RGATISH VA TAKOMILLASHTIRISH. 1.1.Futbolchilarning jismoniy qobiliyatlarini rivojlantirish va takomillashtirish. Zamonaviy futbolni rivojlanishi uchun nimalar qilish kerak? Terma jamoalarimizni umumiy xatti - harakatlari chiqishlari tanlangan o’yinlarda shuni ko’rsatmokdaki, bizni o’yinchilarimiz tayyorgarlik darajasi, texnik-taktik mahorati Evropa, Osiyo, Afrika, Lotin Amerikasi darajasidan anchagina orqada qolganligini ko’rishimiz mumkin. Futbolchilarni mahoratini qo’llab, yangi o’yin prinsiplari, jismoniy va psixologik sifatlarini yanada oshirish kerak. Ko’plab olimlarning tadqiqot natijalariga qaraganimizda o’quv-mashg’ulotlarini o’tkazilishini ishlab chiqish va jismoniy sifatlarini yosh futbolchilarda tayyorlashda tezkorlik sifatini aniq yuklama kompanentlari ostida tarbiyalash ahamiyatlidir. Hozirgi zamon futbolining rivojlanishida o’yin usullari takomillashib, futbolchilarning harakatlari mukammalashib bormoqda. Jahon futbol mutaxassislarining ta’kidlashicha, hozirgi zamon futbolining rivojlanishi o’z ichiga juda ko’p jihatlarini qamrab oladi: bu jihatlardan - har bir futbolchi o’yinning oxirigacha bor kuchi bilan kurash olib borishi; - futbolchilarning maydon bo’ylab, yuqori tezlikda to’p bilan va to’psiz harakatlanishlari; - texnik-taktik harakatlarni tezkorlik bilan bajarishlari. O’yin davomida to’pni jamoadoshiga aniqlik bilan uzatishi, darvozaga zarbalarni to’g’ri yo’naltirishni va boshqa texnik usullarni bexato bajarishlari kerakdir. O’zbekiston futboli bir necha yillar ichida jahonda va Osiyoda o’z o’rinlariga ega bo’ldilar. Xalqaro futbol qo’mitasi, futbol federastiyalar uyushmasi, Osiyo futbol konfederastiyasining bizga nisbatan ijobiy fikrlari oshdi. Hozirgi zamon futboli har bir futbolchidan to’p bilan to’g’ri muomilada bo’lishni, to’pni o’z jamoadoshlariga aniq uzatishni, darvozaga to’g’ri zarbalar yunaltirishni xujumda, ximoyada va butun o’yin davomida aniqlik bilan harakat kilishlarini talab etmoqda. Chunki noaniq bir harakat ham jamoaning uyushtirilgan xujumlarini tugallanmay, samarasiz yakun topishi, ximoyada esa o’z darvozasiga gol olib kelishi bilan yakunlanishi mumkin.