Qo’l to’pi o’yini 1898 yillarga kelib Daniyaning Ordurupe shahridagi gimnaziyalardan birining o’qituvchisi X. Nelson tamonidan fudboldan farq qiladigan, qizlar uchun mos keladigan yog’inli havoda sport zallarda o’ynasa bo’ladigan, yangi sport o’yinini yaratishga qaror qildi. U darvozabonlarni qoldirib, jamoa sonini qisqartirib, to’pni uzatish, qabul qilish, olib yurish va otish faqat qo’l bilan bajarilishini taklif qildi. Shu tariqa olamda «Xanbal» dunyoga keldi va keyinchalik tezda butun jahonga tarqalib ketdi. Respublikamizda qo’l to’pining rivojlanishi 1938 yilda qo’l to’pi bo’yicha birinchi chempionat o’tkazilishidan boshlandi. 1960 yilgacha Toshkent Oliy harbiy bilim yurtlarida ta’lim oluvchi kursantlar orasida 11x11 qo’l to’pi musobaqalari o’tkazildi.