Yengil atletikachilarga uch hatlab sakrash texnikasini o’rgatish MUNDARIJA KIRISH ……………………………………………………………………….…....3 I.BOB. UCH HATLAB SAKRASHNING ASOSIY PRINSIPLARI 1.1.Uch hatlab sakrashning nazariyasi va texnikasi…………………………………6 1.2.Uch hatlab sakrashda kuch va elastiklik……………………………………..…10 1.3.Uch hatlab sakrashdagi xatolar va ularni tuzatish………………………………16 II.BOB. UCH HATLAB SAKRASHNI O'RGANISH VA RIVOJLANTIRISH 2.1.Bosqichma-bosqich mashqlar orqali o'rgatish………………………………….. 2.2.Maxsus mashqlar va trener nazorati…………………………………………….22 2.3.Mental tayyorgarlik va motivatsiya……………………………………………..27 XULOSA……………………………………………………………………….….31 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR………………………..…………...........40 KIRISH Jismoniy tarbiya va sport sohasida kadrlar tayyorlash va malakasini oshirish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida Mazkur qaror jismoniy tarbiya va sport sohasida kadrlar tayyorlash va malakasini oshirish tizimini takomillashtirishga qaratilgan. Ushbu qaror sportga oid malakali mutaxassislar tayyorlash va mavjud tizimni modernizatsiya qilishni o‘z ichiga oladi. O‘zbekistonning sport infratuzilmasini yaxshilash va sportchilarning tayyorgarligini oshirishga qaratilgan. PQ-414-son 03.11.2022. Shavkat Miromovich Mirziyoyev Yengil atletika sporti – bu jismoniy va ruhiy jihatdan yuqori darajadagi tayyorgarlikni talab qiladigan bir nechta mashqlarni o'z ichiga olgan sport turi hisoblanadi. Uning ichida uch hatlab sakrash – bu eng qiyin va murakkab texnikalardan biri bo'lib, unda sportchidan kuch, tezlik, elastiklik va mukammal koordinatsiya talab qilinadi. Uch hatlab sakrash, nafaqat atletik tayyorgarlikni, balki psixologik mustahkamlikni ham sinovdan o'tkazadi.Uch hatlab sakrashning asosiy prinsiplari va texnikasi, sportchining har bir harakati va har bir qadamini mukammal bajarishini ta'minlash uchun o'rgatilishi kerak. Texnikaning har bir bosqichi sportchining samarali sakrash uchun zarur bo'lgan kuch va elastikligini rivojlantirishga qaratilgan.Shu bilan birga, uch hatlab sakrashdagi xatolar va ularning tuzatish usullari ham juda muhimdir, chunki sportchi har doim o'z texnikasini mukammallashtirishga intilishi kerak. Ushbu ishda uch hatlab sakrashning nazariyasi, texnikasi, kuch va elastiklikni rivojlantirish bo'yicha tavsiyalar, shuningdek, bu jarayonda yuzaga kelishi mumkin bo'lgan xatolar va ularni tuzatish bo'yicha tahlillar keltiriladi. Bundan tashqari, mashqlar orqali sportchilarning texnikasini bosqichma-bosqich rivojlantirish, maxsus mashqlar va trener nazorati hamda mental tayyorgarlik va motivatsiya kabi muhim jihatlar ham o'rganiladi. Mavzuning dolzarbligi:Uch hatlab sakrash yengil atletika musobaqalarida muhim o'rin tutuvchi texnikalardan biri bo'lib, uning to'g'ri bajarilishi sportchining yuqori natijalarga erishishida hal qiluvchi ahamiyatga ega. Bugungi kunda sportning barcha turlarida, shu jumladan yengil atletikada, texnikaning mukammalligi va individual tayyorgarlikning yuqori darajada bo'lishi muhim sanaladi. Uch hatlab sakrashning nazariyasi, texnikasi, kuch va elastiklikni rivojlantirishga doir tadqiqotlar sportchilarga texnikani to'g'ri o'zlashtirish va jismoniy salohiyatlarini maksimal darajada ishga solish imkonini beradi. Hozirgi kunda yengil atletikachilar o'z texnikalarini mukammallashtirish uchun yangi metod va mashqlarni izlashmoqda. Bu esa nafaqat sportchilar, balki ularni tayyorlaydigan murabbiylar uchun ham dolzarb masala bo'lib, zamonaviy yondashuvlar va ilmiy asoslangan metodlar yordamida muvaffaqiyatli natijalarga erishish imkoniyatini oshiradi.Uch hatlab sakrashdagi xatolarni aniqlash va ularni tuzatish usullari sportchilarning natijalarini yaxshilashga qaratilgan. Texnikadagi kichik bir xato ham sportchining umumiy ko'rsatkichiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin, shuning uchun bu masala alohida ahamiyatga ega. Bundan tashqari, uch hatlab sakrashni o'rganishda, o'zini yuqori darajada tayyorlashga qaratilgan psixologik va motivatsion yondashuvlar ham ahamiyatli bo'lib, sportchining ruhiy holati muvaffaqiyatga erishishda katta rol o'ynaydi.Shu boisdan, uch hatlab sakrash texnikasini o'rgatish, uning nazariy asoslarini o'rganish va trening jarayonini ilmiy asosda tashkil etish dolzarb masaladir. Bu mavzu, sportchilarga yuqori natijalarga erishish va yengil atletikaning rivojlanishiga hissa qo'shishga yordam beradi. Kurs ishining maqsadi: uch hatlab sakrashning texnikasini o'rgatish, uning nazariy asoslari va amaliy qo'llanilishining samarali usullarini ishlab chiqishdir. Maqsad, sportchilarga uch hatlab sakrashning har bir bosqichini to'g'ri bajarish uchun zarur bo'lgan asosiy texnikani o'rgatish, shuningdek, bu texnikaning mukammallashish jarayonini ilmiy asosda tahlil qilishdan iborat. Kurs ishida yengil atletikachilarning fizik va ruhiy tayyorgarliklarini yaxshilash uchun samarali metod va mashqlarni ishlab chiqish ham ko'zda tutilgan.Bundan tashqari, kurs ishining maqsadi uch hatlab sakrashdagi xatolarni aniqlash, ularni tuzatish usullarini taklif qilish va sportchilarning natijalarini yaxshilash uchun tegishli uslubiy tavsiyalar ishlab chiqishdir. Sportchilarning texnikasini bosqichma-bosqich rivojlantirish, maxsus mashqlar va trener nazorati yordamida samarali trening jarayonini tashkil etish ham maqsadga yo'naltirilgan. Kurs ishida sportchilarni mental tayyorgarlik va motivatsiya bilan qo'llab-quvvatlash orqali ularning o'ziga bo'lgan ishonchini oshirish, ularning maqsadlariga erishishda ruhiy barqarorlikni saqlashga qaratilgan yondashuvlar ham ko'rib chiqiladi. Bularning barchasi sportchilarga o'zlarining texnik ko'nikmalarini mukammallashtirishga yordam berib, yuqori natijalarga erishishga imkon yaratadi.Shu tariqa, kurs ishining maqsadi uch hatlab sakrash texnikasini o'rgatishning samarali va ilmiy asoslangan usullarini ishlab chiqish, shuningdek, sportchilarning umumiy yengil atletika sohasidagi ko'nikmalarini rivojlantirishdir. Kurs ishining vazifasi: Ushbu kurs ishining vazifasi – uch hatlab sakrash texnikasini o'rgatish jarayonini ilmiy asosda tahlil qilish va samarali metodlarni ishlab chiqishdir. Mavzuni o'rganish davomida texnikaning nazariy asoslarini aniqlash, sportchilarga bu texnikani to'g'ri o'zlashtirish uchun zarur bo'lgan trening mashqlarini ishlab chiqish, xatolarni tahlil qilib, ularni tuzatish usullarini taklif qilish muhim vazifa sifatida belgilangan. Kurs ishida shuningdek, uch hatlab sakrashni muvaffaqiyatli bajarish uchun kuch va elastiklikni rivojlantirish bo'yicha metodlar ishlab chiqish, sportchilarni bosqichma-bosqich tayyorlash, trenerning roli va nazorati hamda motivatsion yondashuvlarni qo'llash ham nazarda tutilgan. Vazifalar, umumiy yengil atletika sohasida sportchilarni yuqori natijalarga erishishga tayyorlashga qaratilgan bo'lib, texnikaning mukammallashtirilishi va sportchilarning jismoniy, ruhiy tayyorgarliklarini rivojlantirishga xizmat qiladi. Kurs ishining tarkibiy tuzilmasi: Ushbu kurs ishi 2 ta bob, 6 ta reja, xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan iborat. I.BOB. UCH HATLAB SAKRASHNING ASOSIY PRINSIPLARI 1.1.Uch hatlab sakrashning nazariyasi va texnikasi Uch hatlab sakrash yengil atletikaning eng murakkab va texnik jihatdan talabchan turlaridan biridir. Bu sport turi uch bosqichli sakrashdan iborat bo'lib, har bir bosqichning o'ziga xos texnikasi va talablar mavjud. Uch hatlab sakrashda sportchidan jismoniy kuch, elastiklik, tezlik, balans va mukammal koordinatsiya talab qilinadi. Ushbu sport turini muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun sportchining harakatlarini aniq va to'g'ri bajarishi juda muhimdir.Uch hatlab sakrashning nazariyasi, birinchi navbatda, sportchilarning har bir bosqichda qanday harakat qilishi, qanday pozitsiyalarda bo'lishi va ularning muvaffaqiyatli natijalarga erishishi uchun qanday texnikani o'zlashtirishlari kerakligini tushunishga asoslanadi. Nazariy jihatdan, uch hatlab sakrashning har bir bosqichi alohida muhimdir, chunki bularning har biri bir-birini to'ldiradi va sportchining muvaffaqiyatiga to'g'ridan-to'g'ri ta'sir qiladi.Birinchi bosqichda, ya'ni start bosqichida, sportchi ko'proq tezlik va kuchni to'plashga harakat qiladi. Bu bosqichda, sportchi start pozitsiyasidan chiqib, yugurishni boshlaydi va uchinchi hatlabga qadar bunday tezlikni saqlab qolish uchun zarur bo'lgan barcha omillarni o'rganadi. To'g'ri boshlang'ich pozitsiya va tezlikni oshirish uchun kerakli muskullarni faollashtirish zarurdir. Keyingi bosqichda sportchi uchinchi hatlabni amalga oshirishi uchun zarur bo'lgan kuchni va elastikligini oshiradi. Bu bosqichda, sportchi havoda bo'lib, mushaklar va skeletni moslashtirishi va maksimal balandlikni olishga harakat qilishi kerak. Texnik nuqtai nazardan, uch hatlab sakrashda maksimal balandlikni olish, ya'ni uchinchi bosqichda maksimal balandlikka erishish uchun sportchi qo'llarini va oyoqlarini to'g'ri ishlatishi kerak. Har bir bosqichning texnikasi sportchining umumiy muvaffaqiyatiga bevosita ta'sir qiladi. Agar sportchi bir bosqichda xato qilsagina, u keyingi bosqichda ham muvaffaqiyatga erisha olmaydi. Shuning uchun texnikaning to'g'ri o'rganilishi va har bir bosqichda maxsus mashqlar bilan yuksaltirilishi juda muhimdir.Uch hatlab sakrashning texnikasini o'rganish jarayonida, sportchilarning jismoniy tayyorgarligi va muskulaturasi, albatta, katta ahamiyatga ega. Har bir bosqichni to'g'ri bajarish uchun nafaqat kuch va elastiklik, balki to'g'ri vaqtni va harakatni hisoblash, koordinatsiyani to'g'ri o'rnatish, shuningdek, aqlan tayyor bo'lish muhimdir. Sportchining tana holati, mushaklarning faolligi, oyoq va qo'llarining ishlatilishi, har bir harakatni to'g'ri bajarishi uch hatlab sakrashda muvaffaqiyatning kalitidir.Birinchi bosqichda sportchi maksimal tezlikka erishish uchun zarur bo'lgan pozitsiyaga kiradi. Bu bosqichda sportchi yengil atletikadagi eng yuqori tezlikka erishish uchun maksimal kuchni ishga soladi. Startdan tezda va samarali chiqish, o'zining maksimal tezligini oshirish va vaqtni qisqartirish uchun qo'llaniladigan asosiy texnika. Shu bilan birga, startning muvaffaqiyati sportchining umumiy yutuqlariga bevosita ta'sir qiladi[1]. Yaxshi boshlash, keyingi bosqichlarga o‘tish uchun yaxshi poydevor yaratadi. Biroq, startdan keyingi to'g'ri pozitsiyani olish, oyoq va qo'llarni noto'g'ri ishlatish, yuqori tezlikni saqlashda xato qilish mumkin. Oyoqlar orasidagi masofa, qadamlar va tezlikni yaxshi tashkil etish, muvaffaqiyatli uchinchi bosqichni amalga oshirishga olib keladi. Ikkinchi bosqichda, sportchi maksimal balandlikka erishish uchun zarur bo'lgan harakatlarni bajaradi. Bu bosqichda havoda sportchi yuqori elastiklikka ega bo'lishi kerak. U o'z tanasini moslashtirib, maksimal balandlikni olish uchun kuchli sakrash va oyoqlarning harakatini to'g'ri bajarishi kerak. Havodagi pozitsiya, oyoqlar va qo'llarning ishlatilishi sportchining havoda qanchalik balandlikka ko'tarilishiga ta'sir qiladi. Ko'plab sportchilar bu bosqichni eng muhim va murakkab deb hisoblaydi, chunki balandlik va to'g'ri muvozanatni saqlash uchun sportchi mukammal elastik va jismoniy kuchga ega bo'lishi kerak. Sportchining mushaklari to'g'ri ishlatilmasdan, har bir bosqichni muvaffaqiyatli amalga oshirish juda qiyin bo'ladi.Keyingi bosqichda, uch hatlab sakrashning oxirgi elementini bajarishda sportchi havoda qolgan vaqti va pozitsiyasini to'g'ri hisoblashni o'rganadi. Ushbu bosqichda, sportchining qo'llari va oyoqlari maksimal tezlikda va moslashtirilgan holatda harakatlanadi. Yaxshi bajarilgan oxirgi bosqich sportchiga to'g'ri yakunlash va maydonchaga muvaffaqiyatli erishish imkoniyatini beradi. Oyoqlarni va tanani kerakli holatga keltirish, muvaffaqiyatli yakunlashni ta'minlaydi. Uch hatlab sakrashning nazariyasi va texnikasini o'rgatishda trenerning roli juda katta. Trener sportchining har bir harakatini tahlil qilib, unga individual maslahatlar beradi, texnik xatolarni aniqlaydi va ularni tuzatish bo'yicha maslahatlar beradi. Shuningdek, sportchining jismoniy va psixologik holatini yaxshilash uchun motivatsion yondashuvlar, mashqlar va o'quv rejalari orqali tayyorlashni amalga oshiradi. Trenerning roli faqat texnik masalalar bilan cheklanib qolmaydi, balki sportchining ruhiy holatini saqlash, uni kerakli vaqtda motivatsiya qilish va ularni harakatga undashdir.Mental tayyorgarlik ham uch hatlab sakrashni muvaffaqiyatli bajarish uchun zarur. Sportchining psixologik holati, o'ziga bo'lgan ishonch, musobaqa oldidan tayyorgarlik va stressni boshqarish, hamma jarayonni yaxshilashga yordam beradi. Aksariyat hollarda, sportchining o'ziga bo'lgan ishonchi va psixologik tayyorgarligi musobaqada muvaffaqiyatga erishishda muhim omil bo'ladi. Mental tayyorgarlik, harakatlarni tezda va samarali bajarishga yordam beradigan psixologik moslashuvni ta'minlaydi.Uch hatlab sakrashning nazariyasi va texnikasi, sportchining barcha ko'nikmalarini – kuch, elastiklik, muvozanat, koordinatsiya va psixologik tayyorgarlikni birlashtirgan holda rivojlantirishni talab qiladi. Yengil atletikachilarga bu texnikani o'rgatish, ilgari surish va mukammallashtirish jarayonida trenerlarning roli juda muhimdir. Shuning uchun uch hatlab sakrash texnikasini mukammallashtirish uchun keng qamrovli yondashuv va turli metodlardan foydalanish zarur. Uch hatlab sakrashning muvaffaqiyatli bajarilishi uchun har bir bosqichda sportchining harakatlari aniq va mukammal bo'lishi kerak. Bu jarayonni o'rganishda nafaqat texnik ko'nikmalarni rivojlantirish, balki jismoniy kuch va chidamlilikni oshirish ham muhim ahamiyatga ega. Uch hatlab sakrashda jismoniy tayyorgarlik alohida o'rin tutadi, chunki bu sport turi ko'plab mushak guruhlarining birgalikda ishlashini talab qiladi. Aynan shuning uchun kuch, elastiklik, tezlik va muvozanatni yaxshilash uchun maxsus mashqlarni muntazam ravishda bajarish zarur.Uch hatlab sakrashning birinchi bosqichida, sportchi to'g'ri pozitsiyada va maksimal tezlikda yugurish boshlaydi. Bu bosqichda oyoqlarni to'g'ri ishlatish va harakatlarni optimallashtirish juda muhimdir. To'g'ri pozitsiyada boshlash, ya'ni o'rta va yuqori qadamlar bilan yugurish, maksimal tezlikni oshirish uchun zarur bo'lgan kuchni ta'minlaydi. Bu tezlikning boshlanishi va yuqori darajada saqlanishi natijasida sportchi keyingi bosqichlarga muvaffaqiyatli o'tadi. Uch hatlab sakrashda yana bir muhim omil – oyoqlarning to'g'ri joylashuvi. Birinchi bosqichda sportchi oyoqlarini kuch bilan itarish orqali tezlikni oshiradi, bu esa ikkinchi bosqichda optimal balandlikka ko'tarilish uchun zarur bo'lgan boshlang'ich sharoitni yaratadi. Agar sportchi birinchi bosqichda noto'g'ri pozitsiyani tanlasa, u ikkinchi va uchinchi bosqichni muvaffaqiyatli bajarishi qiyinlashadi. Oyoqlarni qattiq va aniq ishlatish, eng yuqori tezlikni to'g'ri saqlash va maksimal energiya sarflanishi uchun zarur bo'lgan me'yorlarni o'rganish muhimdir.Ikkinchi bosqichda sportchi havoga chiqadi va yuqori elastiklikni amalga oshirishi kerak. Ushbu bosqichda sportchi to'g'ri balandlikka erishish uchun kuchni mos ravishda ishlatadi. Balandlikka chiqish uchun oyoqlarning kuchli va elastik bo'lishi zarur. Ushbu bosqichda, sportchi havoga ko'tarilgan paytda, tananing muvozanatini saqlab qolish va qo'llarni to'g'ri ishlatish muhimdir. Oyoqlar va qo'llarning pozitsiyasi, shuningdek, burilish va harakatlarning kuchini samarali ravishda boshqarish uchun o'zaro koordinatsiyani ta'minlashga yordam beradi. Agar sportchi bu bosqichda havoda qolgan vaqtni va kuchni to'g'ri ishlatmasa, u balandlikka ko'tarila olmaydi va sakrash muvaffaqiyatsiz bo'ladi. Keyingi bosqichda, sportchi balandlikdan tushib, uchinchi bosqichga o'tish uchun kerakli pozitsiyada bo'lishi kerak. Bu bosqichda sportchi oyoqlarini va qo'llarini to'g'ri holatga keltirishi, yakuniy holatda mushaklarini kuchli ishlatishi kerak. Aynan shu bosqichda sportchining balansni saqlab qolish va poydevor yaratish uchun aniqlik va koordinatsiya talab qilinadi. Agar sportchi bu bosqichda xato qilsa, sakrash muvaffaqiyatsiz bo'lishi mumkin. Sportchining tana holati, oyoqlarining va qo'llarining to'g'ri ishlatilishi, havoda bo'lib qolgan vaqti va tushish pozitsiyasi bu bosqichning muvaffaqiyatli bajarilishiga bevosita ta'sir qiladi.Uch hatlab sakrashni o'rgatishda har bir sportchi uchun individual yondashuv zarur. Har bir sportchi o'ziga xos jismoniy ko'nikmalarga ega, shuning uchun trening jarayoni har birining ehtiyojlariga mos ravishda tuzilishi kerak. Ba'zi sportchilar ko'proq elastik va kuchli bo'lishi mumkin, boshqalari esa tezlik va koordinatsiyani rivojlantirishga ko'proq e'tibor berishlari kerak. Trener har bir sportchining imkoniyatlarini hisobga olib, texnikani o'rgatishda maxsus mashqlar va trening rejasini tuzishi lozim.Mental tayyorgarlik ham uch hatlab sakrashning muvaffaqiyatli bajarilishi uchun juda muhimdir. Sportchining psixologik holati uning fizik tayyorgarligi bilan birga ishlashi kerak. Sportchi, musobaqa oldidan yoki trening davomida o'ziga ishonishi, stressni boshqarishi va fokusni saqlab qolishi lozim. Psixologik yondashuv, motivatsiya va o'zini tahlil qilish orqali sportchi o'ziga bo'lgan ishonchni oshirishi, muvaffaqiyatga erishishga yordam beradi. Ikkinchi bosqich, havodagi sportchining balandligini oshirishga qaratilgan. Bu bosqichda sportchi oyoqlarini maksimal balandlikka ko'tarish, qo'llarini to'g'ri ishlatish va havodagi tanasini moslashtirish kerak. Oyoqlar va qo'llarning harakati, mushaklarning elastikligini maksimal darajada ishga solish sportchining havoda yuqori balandlikka erishish imkoniyatini oshiradi. Ushbu bosqichda sportchi balandlikni oshirish uchun o'z mushaklarini bir vaqtda ishlatishi kerak. Ko'plab tajribali sportchilar ushbu bosqichda o'z pozitsiyalarini mukammal darajada saqlashga harakat qilishadi.Boshqa tomondan, uch hatlab sakrashda havodagi sportchining balansini saqlash ham muhimdir. Havoda balandlikni oshirganingizda, tanani va oyoqlarni to'g'ri holatda saqlash, xavfsiz qo'nish uchun zarurdir. Agar sportchi havoda balansni yo'qotsa yoki noto'g'ri pozitsiyaga kirsa, yakuniy qo'nish jarayoni noaniq bo'lishi mumkin. Balansni saqlashda oyoqlar va tananing moslashuvi, qo'llar va oyoqlarning o'zaro muvozanatli ishlatilishi juda muhimdir.Oxirgi bosqichda sportchi muvaffaqiyatli qo'nish uchun barcha harakatlarini mos ravishda amalga oshirishi kerak. Qo'nish jarayonida sportchi tana holatini saqlab qolib, oyoqlarini to'g'ri holatda qo'yish zarur. Bu jarayon sportchining xavfsizligini ta'minlash, shuningdek, natijani yaxshilash uchun ham juda muhimdir. Yaxshi qo'nish nafaqat sportchining jarohatlanish xavfini kamaytiradi, balki uning texnikasini ham to'liq mukammal qiladi. Uch hatlab sakrashning texnikasini o'rganish va unga mukammal darajada yondashish, faqat mushaklar va kuchga bog'liq emas. Bu jarayonda sportchining harakatlari o'zaro uyg'unlashgan holda amalga oshirilishi, to'g'ri vaqtni tanlash va texnikani yuqori darajada o'zlashtirish muhimdir. Oyoqlarni, qo'llarni va butun tanani to'g'ri pozitsiyada ushlab turish sportchining muvaffaqiyatli sakrashining asosiy kalitlaridan biridir. Bunda jismoniy tayyorgarlikning yuqori darajasi sportchi uchun optimal natijalarni taqdim etadi.Uch hatlab sakrashda muvaffaqiyatga erishish uchun sportchining mushaklarining kuchi va elastikligi katta rol o'ynaydi. Mushaklarning elastikligini oshirish va kuchni rivojlantirish uchun maxsus mashqlarni bajarish kerak. Bundan tashqari, uch hatlab sakrashda zamonaviy texnologiyalar va analiz metodlarini qo'llash ham samarali bo'lishi mumkin. Video tahlil, sensorlar va boshqa texnologik vositalar yordamida sportchilarning harakatlarini tahlil qilish va ularning xatolarini aniqlash imkonini beradi. Shu tarzda, texnikaning mukammallashtirilishi va takomillashishi uchun yangi yondashuvlar ishlab chiqilishi mumkin. Trener va sportchi bu tahlillar yordamida har bir bosqichdagi muhim nuqtalarni yaxshilashga va sportchining natijalarini oshirishga erishishadi.Uch hatlab sakrashning texnikasini mukammallashtirish uchun sportchining fizik ko'nikmalari va o'zgaruvchan sharoitlarda tezkor qaror qabul qilish qobiliyati hamda mental tayyorgarlikni o'rganish zarurdir 1.2.Uch hatlab sakrashda kuch va elastiklik [1] Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021.