Mavzuning asoslanishi va dolzarbligi: Xalqaro transport tizimlarining ajralmas qismi va muhim bo‘g‘ini bo‘lgan O‘zbekiston avtomobil va temir yo‘llarining xalqaro tashuvlar tizimidagi o‘rni salmoqli darajada oshmoqda. So‘nggi uch-to‘rt yil ichida davlatimiz rahbari Shakat Mirziyoyev tashabbusi bilan Markaziy Osiyoni yagona mintaqa sifatida rivojlantirishning ahamiyati va dolzarbligini e’tiborga olgan holda, faol mintaqaviy siyosat yuritish, Markaziy Osiyoda qulay siyosiy muhit yaratish, mintaqadagi mamlakatlar bilan birga barcha yo‘nalishlarda, jumladan, O‘zbekiston tashqi siyosatining ustuvor tarmoqlaridan bo‘lgan transport sohasi bo‘yicha konstruktiv va o‘zaro manfaatli munosabatlarni yo‘lga qo‘yish vazifalari belgilab olindi[1]. [4] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 19-avgustdagi “Avtomobil transportida yuk tashuvchilarni qo‘llab-quvvatlashga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi №PQ-5225-sonli Qarori[7] Markaziy Osiyoning eng yirik xalqaro bozorlarni o‘zaro bog‘lab turganligi va muhim geostrategik joylashuvini hisobga olgan holda, mazkur mintaqaning xalqaro transport yo‘laklari tizimiga integratsiyalashuvini jadallashtirish maqsadida ushbu mintaqadagi mamlakatlar sa’y-harakatlarini birlashtirish bugungi kunda alohida ahamiyat kasb etmoqda. Dengiz portlariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri chiqish imkoniga ega bo‘lmagan mintaqa davlatlarining transport-tranzit xarajatlari sezilarli darajada katta bo‘lib, ular eksport qilinayotgan mahsulot qiymatining 70-80 foizigacha yetmoqda. Bojxona tartib-taomillarining mukammal emasligi oqibatida yuk tashuvchilar tovarlarni yetkazib berishga ketadigan vaqtning 40 foizgacha bo‘lgan qismini behuda yo‘qotmoqda. Jahon bankining logistika sohasidagi samaradorlik indeksiga ko‘ra, Markaziy Osiyo mamlakatlari 167 davlat orasida quyi o‘rinlarni egallab kelmoqda. Bularning barchasi butun mintaqa transport sektori raqobatbardoshligining pasayishiga olib kelmoqda. Transport tizimini rivojlantirish borasidagi davlat siyosati, uning mazmun va mohiyatini o‘rganish muhim ahamiyat kasb etadi. Xalqaro savdo-iqtisodiy hamkorlikni yanada rivojlantirish sharoitida yangi muqobil mintaqaviy va mintaqalararo transport koridorlarini shakllantirish masalalari katta ahamiyat kasb etmoqda. Bu masalalar jahon dengiz kommunikatsiyalariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri chiqish imkoniga ega bo‘lmagan O‘zbekiston va Afg‘onistonning iqtisodiyotini barqaror rivojlantirishda asosiy o‘rin tutadi. O‘zbekiston uchun G‘arbiy va Sharqiy dengiz portlari bilan bepul temir yo‘l aloqasini ta’minlovchi xalqaro transport koridorlari rivojlanganiga qaramay, Janubiy yo‘nalishdagi vaziyat keskinligicha qolmoqda. Shu bilan birga, Markaziy Osiyo, MDH, Rossiya Federatsiyasidan Pokiston portlariga olib borilayotgan transportlar xalqaro savdoni rivojlantirish uchun keng imkoniyatlar yaratmoqda. Kelajakda "Trans-afg‘on" yo‘lagi doirasida transport va yangi temir yo‘llar qurish sohasida Afg‘oniston bilan hamkorlikning rivojlanishi Markaziy Osiyoga Hind okeani va fors ko‘rfazi portlariga eng qisqa kirish imkoniyatini beradi, Janubiy va Janubi-Sharqiy Osiyoni O‘zbekiston bozorlari bilan bog‘laydi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-sonli farmoni bilan tasdiqlangan 2022-2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi va Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 14-apreldagi 224-sonli qarori hamda mazkur faoliyatga tegishli boshqa me’yoriy-huquqiy hujjatlarda belgilangan vazifalarni amalga oshirishga ushbu ushbu tadqiqot ishi ma’lum darajada xizmat qiladi[2].[1] [1] Автомобиль транспортини бошқариш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида/ Ўзбекистон Республикаси Президентининг Қарори. Тошкент шаҳри, 2018 йил 6 март, ПҚ-3589-сонли. [2] Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 28 январдаги ПФ–60–сон «ЯнгиЎзбекистон Тараққиёт стратегияси тўғрисида»ги Фармони.