Yapon tilida yozma nutqda qo’llaniladigan kirish so’zlar MUNDARIJA KIRISH................................................................................................................ 4 I BOB. Yapon tilida yozma nutqda qo’llaniladigan kirish so’zlar 1.1. Yapon tilida qo’llaniladigan kirish so’zlar........................................................ 6 1.2. O'zingizni Yapon tilida qanday tanishtirishda kerak bo’ladigan kirish so’zlar..... 9 II BOB. Yapon tilida yozma nutqda qo’llaniladigan so’zlar 2.1. Yozma nutqda qo’llaniladigan so’zlar….. . .................................................... 14 2.2. Yapon tilidagi eng muhim kirish so’zlar ro’yhati............................................ 19 XULOSA............................................................................................................ 25 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI......................................... 26 KIRISH Prezidentimiz Sh. Mirziyoyev yoshlarni tarbiyalash va oliy ma`lumotli bo`lishi to`g`risida bir qancha qaror farmonlar qabul qilgan. Mamlakatimizda kadrlar tayyorlash milliy dasturini amalga oshirish doirasida yapon tillarga o’qitishning kompleks tizimi, ya’ni uyg’un kamol topgan, o’qimishli, zamonaviy fikrlovchi yosh avlodni shakllantirishga, respublikaning jahon hamjamiyatiga yanada integratsiyalashuviga yo’naltirilgan tizim yaratildi.[1] O’zbekistonda ta'lim mazmunini modernizatsiya qilish hozirgi bosqich jamiyat taraqqiyoti yapon tillarini o‘qitishni tashkil etishdagi innovatsion jarayonlar bilan ham bog‘liq. Zamonaviy maktabni rivojlantirishning ustuvor yo'nalishi ta'limning insonparvarlik yo'nalishi bo'lib, unda etakchi o'rinni egallaydi. Shuni eslatib o’tish kerakki, til o’rganish hozirgi umummiliy tushunchalardan biriga aylanmoqda, yapon tili esa yangi o’rganilayotgan qirralari to’liq ochilmagan tildir. “Gohida bir tilda so’zlashayotgan insonlar ham bir-birini tushuna olmaydi, bunga sabab ularning madaniyatlari turlichaligidadir,” – deb aytgan Sherba. Bu ikki madaniyat namoyondalari suhbat qurganda madaniyatlarning to’qnashuvi ro’y beradi deganidir. Bu suhbatdoshlarning salomlashishlaridanoq boshlanadi. Til o’rganish jarayonida esa, madaniyatlar to’qnashuvi katta muammo sifatida ko’tariladi. Bunga sabab til egasining “o’zimniki” va “begonaniki” degan diskriminatsiya xosil bo’lishida. Til o’rganish jarayonida biz lingvomadaniyat, realiyalar, leksikalarning ekvivalentsizlik holatlarini yaponlab o’ta olmas ekanmiz, tilning bu jihatlarini ham chuqurroq o’rganishga majbur bo’lamiz. Bugungi kunda davlat rahbarimiz biz yoshlarni zamonaviy ta’lim olishimiz, XXI asr talablariga to’laqonli javob beradigan kadrlarni yetishtirib chiqarish uchun barcha shart-sharoitlarni yaratib bermoqda. Mavzuning dolzarbligi. Hozirgi kunda chet tili o`rganish davr talabidir. Unga qiziqishi bor bo`lgan insonlarga chet tili o`rganishda kerak bo`ladigan asosiy yozma nutqda qo’llaniladigan kirish so’zlarni, ularni qo’llash haqida so’z yuritamiz. Mavzuning o’rganilganlik darajasi. Yapon tilidagi kirish so’zlar serqirra hodisa hisoblanadi. Bu masala xususida yapon va jahon tilshunoslari ko’plab izlanishlar olib borishgan. Mashhur yaponshunoslar so’z turkumining turli xil jihatlarini o’rganib chiqishgan. Kurs ishining maqsadi.Kurs ishining asosiy maqsadi Yapon tilini o`rganishda yapon tilida yozma nutqda qo’llaniladigan kirish so’zlarni bilish. Ishning maqsad va vazifalari. Ishning maqsadi yapon tilidagi kirish so’zlarni yapon tiliga qiziquvchilar va talaba, yoshlar uchun qay tartibda oson va qulay tarzda o’rgatish haqidagi metodlarni tadqiq etish. Kurs ishining predmeti. Ushbu kurs ishining predmeti sifatida yapon tili darsliklari metodik qo’llanmalar kiradi. Kurs ishining o’rganish obyekti. Ushbu kurs ishida yapon tilida so’zlashish va nutqning ahamiyatiga alohida e’tibor qaratilinadi. O’rganilish obyekti sifatida kirish so’zlarni me’yorlari va nutqiy qoidalarni kiritamiz. Kurs ishining tarkibiy tuzulishi. Kurs ishi ikki bob, kirish, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro’yxatidan iborat. I BOB.Yapon tilida yozma nutqda qo’llaniladigan kirish so’zlar 1.1. Yapon tilida qo’llaniladigan kirish so’zlar Yozma Yapon tilida o'zini tanishtirish yoki boshqalar bilan salomlashishning bir necha umumiy usullari mavjud. Ba'zi umumiy iboralarga quyidagilar kiradi: 1. (Konnichiva) - bu ingliz tilida "salom" yoki "xayrli kun" ga o'xshash ko'p holatlarda ishlatilishi mumkin bo'lgan standart tabrik. 2. (Hajimemashit) - bu birinchi marta o'zini tanishtirishning yanada rasmiy usuli. Bu ingliz tilida "siz bilan uchrashish yoqimli" deyishga o'xshaydi. 3. (Otsukaresama desu) - bu ish sharoitida ishlatiladigan umumiy tabrik, ya'ni " siz mehnatingizdan charchagan bo'lishingiz kerak." 4. (Yoroshiku onegaishimasu) - bu ko'p qirrali ibora bo'lib, u turli vaziyatlarda, masalan, kimdir bilan birinchi marta uchrashganda yoki yangi loyihaning boshida ishlatilishi mumkin. Uni "iltimos, menga mehribon bo'ling "yoki" men siz bilan ishlashni orziqib kutaman." 5. (Goaisatsu moushiagemasu) - bu o'zini tanishtirish yoki nutq yoki taqdimot boshida ishlatiladigan rasmiy ibora. Uni " salomlashishimga ruxsat bering.". [2]O’z taassurotlari haqida hikoya qilar ekan, olti yoshli bola ravon monologik nutq shaklidan foydalanishi lozim. Ayting: "Hajimemashit."Bu "siz bilan uchrashish yoqimli" yoki "do'stlikni boshlaylik" ga o'xshash narsaga tarjima qilinadi."Uni talaffuz qiling (Ha-u "Hajimemashit" ni almashtirish odatda o'zingizni Yapon tilida tanishtirish uchun birinchi qadamdir. "Hajimemashit" - bu "hajimeru" ning konjugatsiyasi, bu "boshlash" ma'nosini anglatuvchi kirish so'zdir. Salomingizni vaqtga qarab tanlang. Bu qabul qilinadi, kamroq tarqalgan bo'lsa-da,, A "Hajimemashite uchun bu salom o'rniga."Yapon tilida salom aytishning uchta asosiy usuli bor: ohayou, konnichiva va konbanva. Ingliz tilida so'zlashuvchilar "xayrli tong", "xayrli kun" va "xayrli oqshom" deganlaridek, yaponlar kunning har bir vaqtini farqlash uchun turli xil tabriklardan foydalanadilar. "Ohayou "(xuddi" Ogayo "kabi talaffuz qilinadi)" xayrli tong " degan ma'noni anglatadi va tushdan oldin juda ko'p ishlatiladi. Buni yanada muloyim qilish uchun "ohayou gozaimasu" (go-zah-ee-MAHS) deb ayting. "Konnichiva "(KO-nee-chee-vah)" xayrli kun " degan ma'noni anglatadi va shuningdek standart salom. Bu peshin va taxminan o'rtasida foydalanish mumkin 5 PM. "Konbanva "(kon-BAHN-vah)" xayrli oqshom " degan ma'noni anglatadi va soat 5 dan yarim tungacha ishlatiladi. Agar siz narsalarni aralashtirmoqchi bo'lsangiz, Yaponcha "salomlar" ekvivalentini aytishingiz mumkin, bu aisatsu (She-sachet-so). O'zingizni tanishtiring. O'zingizni yapon tilida tanishtirishning eng keng tarqalgan va sodda usuli bu "Vatashi no namae va ___ desu."(vah-TAH-shee hech nah-MAH-a vah ___ dess). Bu "mening ismim ___."Agar siz to'liq ismingizdan foydalansangiz, avval familiyangizni ayting. Masalan:" Vatashi no namae va Miyazaki Hayao desu", "mening ismim Hayao Miyazaki" degan ma'noni anglatadi." Shuni yodda tutingki, Yapon xalqi suhbatda "vatashi" dan kam foydalanadi. O'zingizni tanishtirayotganda, agar siz mahalliy odam kabi ovoz berishga harakat qilsangiz, "vatashi va" ni tashlab qo'yishingiz mumkin. "Anata", ya'ni" siz " degan ma'noni anglatadi. Shunday qilib, siz kimgadir ismingiz Jo ekanligini aytish uchun "Jo desu" deb ayta olasiz. Dastlabki kirishni tugatish uchun "Yoroshiku onegaishimasu" deb ayting. Uni talaffuz qiling (sizning-OH-u-koo oh-nay-yigit-ee-shee-massa). Bu taxminan " iltimos, menga yaxshi munosabatda bo'ling."Ingliz tilida bunday so'zlarni aytish odatiy hol bo'lmasligi mumkin, ammo o'zingizni yapon tilida so'zlashuvchilar bilan tanishtirishda eslash juda muhim ibora. Bu, odatda, yaponlar o'zlarini tanishtirganda ishlatadigan oxirgi ibora.Tasodifiy shakl uchun siz shunchaki " Yoroshiku."Ammo deyarli barcha holatlarda siz rasmiyroq, muloyimroq shaklda xato qilishingiz kerak. Agar siz o'zingizni xuddi shunday ijtimoiy mavqega ega bo'lgan yosh odam bilan tasodifan tanishtirsangiz, deyarli barcha qo'shimcha so'zlarni qoldirishingiz mumkin. Shunchaki ayting: "Jo desu. Yoroshiku, men Jo emasman "degani uchun". Siz bilan uchrashish yoqimli." Dastlabki kirishni tugatish uchun "Yoroshiku onegaishimasu" deb ayting. Uni talaffuz qiling (sizning-OH-u-koo oh-nay-yigit-ee-shee-massa). Bu taxminan " iltimos, menga yaxshi munosabatda bo'ling."Ingliz tilida bunday so'zlarni aytish odatiy hol bo'lmasligi mumkin, ammo o'zingizni yapon tilida so'zlashuvchilar bilan tanishtirishda eslash juda muhim ibora. Bu, odatda, yaponlar o'zlarini tanishtirganda ishlatadigan oxirgi ibora. Tasodifiy shakl uchun siz shunchaki " Yoroshiku."Ammo deyarli barcha holatlarda siz rasmiyroq, muloyimroq shaklda xato qilishingiz kerak. Agar siz o'zingizni xuddi shunday ijtimoiy mavqega ega bo'lgan yosh odam bilan tasodifan tanishtirsangiz, deyarli barcha qo'shimcha so'zlarni qoldirishingiz mumkin. Shunchaki ayting: "Jo desu. Yoroshiku, men Jo emasman "degani uchun". Siz bilan uchrashish yoqimli." O'zingiz haqingizda ko'proq tushuntiring. Yosh, millat yoki kasb kabi boshqa fazilatlarni baham ko'rish uchun "Vatashi va ___ desu" shaklidan foydalanishingiz mumkin. ""Vatashi va Amerikajin desu, "(vah-TAH-shee vah Amerika h-shin kiyim) men Amerika emasman " degan ma'noni anglatadi."""Vatashi va juugo sai desu," (vah-TAH-shee vah juugo-o'ng kiyim) degan ma'noni anglatadi " men o'n besh yoshdaman." Muloyim muzqaymoq bilan boshlang. Yaponcha ekvivalenti " qandaysiz? Ogenki desu ka "emasmi"?"(oh-GEN-kee desi kah). Biroq, bu insonning sog'lig'i bo'yicha haqiqiy so'rov. Agar siz javob berishdan qochishni xohlasangiz, "Otenki va II desu ne?"(oh-TN-kee vah EE des neh), bu " ob-havo yaxshi, shunday emasmi? Javob. Agar siz "Ogenki desu ka" desangiz, ularning javobiga javob berishga tayyor bo'ling. Siz bu savolni berganingizda, odam, ehtimol, "Genki desu" (GAN-kee desi) yoki "Maa maa desu" (MAH-MAH dess) javob beradi. Birinchisi "men yaxshiman", ikkinchisi "men shundayman" degan ma'noni anglatadi."Qanday bo'lmasin: keyin ular sizdan" Anata va?"(ah-NAH-tah vah), bu "va siz?"Ular bu deganda, siz javob mumkin" Genki desu, arigatou, "(GEN-kee desi, ah-ree-GAH-to), degan ma'noni anglatadi " men yaxshiman, rahmat." Siz "arigatou" ni "okagesama de" (oh-qah-geh-sah-mah deh) bilan almashtirishingiz mumkin, bu asosan bir xil narsani anglatadi. Qanday qilib kechirim so'rashni biling. Agar siz nima deyishni bilmasangiz (yoki odam nima deganini bilmasangiz) kechirim so'rashdan va shunday deyishdan qo'rqmang. Agar kerak bo'lsa, buni ingliz tilida qilishingiz va uzr so'ragan tana tilidan foydalanishingiz mumkin, ammo yapon tilida uzr aytishni o'rganish zarar qilmaydi. Agar kerak bo'lsa,"gomen nasai "deb ayting(goh-mehn nah-sah-ee), bu "kechirasiz" degan ma'noni anglatadi." "Iimasuga Vatashi va (sizning ismingiz) "deb ham ayta olamanmi? Mumkin, lekin moushimasu uchun "deb" iimasu uchun "yanada muloyim versiyasi bor."Men buning o'rniga foydalanardim. 1.2. O'zingizni Yapon tilida qanday tanishtirishda kerak bo’ladigan kirish so’zlar [1] Sh.Mirziyoyev Erkin va faravon demokratik O’zbekiston davlatini birgalikda quramiz. - T.: “Ma’naviyat”, 2008, - 137 b. [2] F.R.Qodirova. Maktabgacha yoshdagi rusiyzabon bolalarni o'zbekcha so'zlashishga o'rgatish. T., “O'qituvchi” 1993, 39-b