Matematika – bu inson tafakkuri mahsuli bo‘lib, uning eng asosiy bo‘g‘inlaridan biri sonlar tushunchasidir. Aynan sonlar orqali inson atrof-muhitdagi miqdoriy munosabatlarni anglay boshlagan. Sanash, o‘lchash, hisob-kitob qilish ehtiyojlari orqali son tushunchasi asta-sekin rivojlangan. Shu jarayonda eng avvalo insoniyat nomanfiy sonlar bilan to‘qnash kelgan. Chunki real hayotdagi sanaladigan, o‘lchanadigan har qanday predmetlar tabiatan nomanfiy miqdorlarda bo‘ladi: 3 ta olma, 5 ta qalam, 0 ta mashina – bu kabi ifodalar har kuni kundalik hayotimizda uchraydi. Nomanfiy sonlar – bu musbat butun sonlar va nolni o‘z ichiga olgan sonlar to‘plamidir. Matematik ifoda bilan: N = {0, 1, 2, 3, 4, 5, ...} Bu sonlar manfiy qiymatga ega bo‘lmagan, ya’ni noldan katta yoki unga teng bo‘lgan butun sonlardir. Nomanfiy sonlar asosan tabiiy sonlar (1, 2, 3, ...) va nolni o‘z ichiga oladi. Nomanfiy sonlar to‘plami matematikada asosiy arifmetik amallarni bajarish uchun boshlang‘ich poydevor hisoblanadi. Ushbu sonlar ustida qo‘shish, ayirish (ayirilayotgan son kichik bo‘lmaganda), ko‘paytirish va ba’zi hollarda bo‘lish amallari bajariladi. Masalan, 3 + 4 = 7; 5 − 2 = 3; 2 × 6 = 12; 6 ÷ 3 = 2. Bu amallar o‘quvchilarning mantiqiy fikrlashini, ketma-ketlikni tushunishini shakllantiradi. Tarixiy taraqqiyoti Nomanfiy sonlar tushunchasi insoniyat sivilizatsiyasi bilan birgalikda paydo bo‘lgan. Qadimgi Bobil, Misr, Xitoy va Hind sivilizatsiyalarida sanash tizimlari mavjud bo‘lgan. Ammo bu tizimlarda nol tushunchasi mavjud emas edi. Bu esa arifmetikaning to‘liq ishlashi uchun muhim kamchilik edi. Faqat milodiy VII asrda hind matematiklari – xususan, Brahmagupta nolni alohida matematik birlik sifatida e’tirof etdi . O‘rta asrlarda o‘zbek allomalari, jumladan, Al-Xorazmiy sonlar tizimini, xususan, hisoblash usullarini rivojlantirishda beqiyos hissa qo‘shgan. U tomonidan kiritilgan algoritmlar, raqamli belgilar Yevropaga tarqalib, butun dunyo hisoblash usullarining rivojlanishiga asos bo‘ldi . Bu davrdan boshlab nomanfiy sonlar tushunchasi nafaqat amaliyotda, balki nazariy jihatdan ham izchil asoslangan holda shakllana boshladi.