Soliq tizimi nima?Soliq tizimi – bu davlat tomonidan soliqlarni yig‘ish, boshqarish va taqsimlash jarayonini tartibga soluvchi huquqiy va iqtisodiy mexanizmlar majmuasidir. Soliq tizimi davlatning asosiy daromad manbalaridan biri bo‘lib, u davlat xarajatlarini moliyalashtirishga va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlashga xizmat qiladi. Soliq tizimining asosiy tarkibiy qismlari:Soliq turlari – davlat tomonidan belgilangan har xil soliq shakllari.Soliq to‘lovchilari – jismoniy va yuridik shaxslar (shaxslar va korxonalar).Soliq stavkalari – soliqlarning foiz yoki qat’iy belgilangan miqdori.Soliq imtiyozlari – ayrim toifalar uchun soliq yukini kamaytirish usullari.Soliq nazorati – davlat tomonidan soliqlarning to‘g‘ri hisoblanishi va to‘lanishini nazorat qilish mexanizmlari.Soliq tizimining asosiy maqsadlari:✅ Davlat byudjetini to‘ldirish – davlat xarajatlarini moliyalashtirish (ta’lim, tibbiyot, infratuzilma, ijtimoiy himoya). ✅ Iqtisodiy barqarorlik – davlat iqtisodiyotini tartibga solish va rivojlantirish. ✅ Ijtimoiy tenglikni ta’minlash – aholining turli qatlamlari o‘rtasida iqtisodiy farqni kamaytirish. ✅ Tadbirkorlikni rag‘batlantirish – iqtisodiy o‘sishni qo‘llab-quvvatlash va biznes muhitini yaxshilash. Soliq tizimi turlari:🔹 Proportsional soliq tizimi – barcha soliq to‘lovchilar uchun bir xil stavka qo‘llanadi. 🔹 Progresiv soliq tizimi – daromad oshgani sari soliq stavkasi ham oshib boradi. 🔹 Regressiv soliq tizimi – daromad oshgan sari soliq stavkasi pasayadi. O‘zbekistonda soliq tizimiO‘zbekiston Respublikasida soliq tizimi Soliq kodeksi asosida tartibga solinadi. Asosiy soliqlar quyidagilardan iborat: Qo‘shilgan qiymat solig‘i (QQS) – 12%Foyda solig‘i – 15%Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i – 12%Yer solig‘i, mol-mulk solig‘i, aksiz solig‘i va boshqa soliqlar.Soliq tizimi davlat va jamiyat manfaatlari o‘rtasidagi muvozanatni ta’minlashga xizmat qiladi.