1.1. Tasavvuf olimining hayot muhiti va ilmiy faoliyati Aziziddin ibn Muhammad Nasafiy — irfon falsafasining mumtoz vakillaridandir. Asl ismi – Abdulaziz bo’lgan. Aziziddin Nasafiy nomi bilan tarixda mashhur bo’lgan. XIII asrning birinchi choragida Nasaf shahrida tug‘ilgan. Tug’ilgan joylariga nisbat berilib – Nasafiy nomi bilan shuhrat topganlar. Boshlang‘ich ma’lumotni ona shahrida olib, zamonasining yirik sufiylaridan bo‘lmish Abu Turob Naxshabiyga murid tushadi. So‘ngra pirining ijozati bilan Buxoroi sharifga borib, rasmiy bilimlardan tashqari falsafa, kalom va tib ilmlarini chuqur o‘zlashtiradi. 1243- 1251 yillarda Xurosonga safar qilib, Najmiddin Kubro va Muhyiddin ibn Arabiy ta’limotlarini o‘zaro uyg‘unlashtirgan kubraviya shayxlaridan hisoblanmish Shayx Sa’diddin Hamaviy va boshqa tariqat ahlining suhbatiga yetishadi.