Badiiy matnni tahlil qilish — asarning mazmuni, shakli va badiiy-estetik xususiyatlarini chuqur anglashga qaratilgan jarayondir. Quyida ona tili va adabiyot darslarida, shuningdek imtihon va sertifikat tayyorgarligida keng qo‘llaniladigan asosiy tahlil usullari keltiriladi.