Kо‘rib turibsizki, О‘zbekiston tarixining rivojlangan о‘rta asrlar davri tarixi manbalari rang-barang va katta. Ular kо‘p tillarda yozilgan bо‘lib, asosan, arab, fors, turk, mugul va boshqa tillarda yozilgan. Lekin, ularning ichidagi ma’lumotlarni bir yerga tо‘plab о‘rganishning о‘zi bо‘lmaydi. Ularning xammasini bir bitiruv malakaviy ishiga sig‘dirish xam mumkin emas. Shuning uchun, tarixshunos va manbashunos olimlarning diqqat-e’tiborini tortish maqsadida, ular­ning muhim-muximlariga qisqacha tо‘xtalib о‘tdik, xolos. Mazkur bitiruv malakaviy ishida asosan, tarixiy, geografik, adabiy, ya’ni aziz-avliyolar, tariqat yetakchilarining xayoti va karomatlariga bag‘ishlangan asarlar, olimlar, yozuvchilar va sayyoxlarning esdaliklari, elchilarning xisobotlariga diqqat-e’tiboringizni tortdik. Muxtaram Prezidentimiz I. A. Karimov 1998 yili bir guruh yetakchi tarixshunos olimlar bilan bо‘lgan uchrashuvda mamlakatda tarix fanining bugungi axvolidan qoniqmayotganliklarini rо‘y-rost aytdilar. Bu, shubhasiz, haq gap. Mana, milliy mustaqillikka erishganimizga xam о‘n yettinchi yil о‘tayotibdi. Lekin shu paytgacha xolis, xaqqoniy tariximizni yoza olganimiz yо‘q. Buning bitta sababi bor. Biz tarixning manbalarini yaxshi bilmaymiz, kо‘pchiligimiz uni о‘qiy olmaymiz ham. Manbani yaxshi bilgan, bemalol о‘qiy oladigan tarixchilarimiz yetishmaydi. Manbasiz esa tarixni, haqqoniy tarixni yozib bо‘lmaydi. Prezidentimizning sо‘zlari bilan aytadigan bо‘lsak, «(tarixchilarimizning) talabga javob beradiganlari juda kamchilikni tashkil etadi»[1]. Til biladigan, manba bilan ishlash malakasiga ega bо‘lgan tarixchilarimiz xozir xam bitta yarimta topiladi. Lekin ular qartayib kolishgan. Agar zarur sharoit yaratilsa, ulardan xam foydalanish mumkin. Lekin, bu bi­lan kifoyalanib bо‘lmaydi. Tarix, sharqshunoslik, uni­versitet, pedagogika institutlari tarix fakultetlarida Sharq tillarini о‘qitishga, qо‘lyozma asarlar ustida ishlay bilish malakasini о‘rgatish, ishlash va yetuk manbashunoslar tayyorlash ishini tо‘g‘ri yо‘lga qо‘yish zarur. Xar ikkala sharqshunoslik institutida, tarix institutida ivojlangan о‘rta asrlar davri tarixini yorituvchi qо‘lyozma asarlarni о‘rganish va nashr etish ishini tubdan yaxshilash lozim. Bir sо‘z bilan aytganda, «biz haqqoniy tariximizni tiklashimiz, xalqimizni, millatimizni ana shu tarix bilan qurollantirishimiz zarur»[2]. Xolis, xaqqoniy tarixni esa manbasiz, undagi xilma-xil boy ma’lumotsiz yozib bulmaydi. Ushbu bitiruv malakaviy ishimiz uch bobdan iborat bо‘lib, yurtimiz tarixini о‘rganishda rivojlangan о‘rta asrlar davriga oid manbalarni yoritib berishga xarakat qildik. Birinchi bobda, asosan biz arab tilidagi tarixiy, va adabiy asarlar xaqida tо‘xtalib о‘tdik. [1] И. А. Каримов. «Тарихий хотирасиз келажак йық». «Мулоқот», 1998, № 5, 14- бет. [2] И. А. Каримов. «Тарихий хотирасиз келажак йық». «Мулоқот», 1998, №4, 13