YANGI O‘ZBEKISTONDA OLIY TA’LIM MUASSASALARINI TIZIMLI RIVOJLANTIRISH KIRISH. Bugungi kunda Yangi O‘zbekiston hayotida barcha sohalarda ortga qaytmas chuqur islohotlar amalga oshirilmoqda. Bu o‘zgarishlar jarayonida ijtimoiy sohaning asosi hisoblangan va millatning kelajagini belgilovchi ta’lim tizimidagi o‘zgarishlar, yangiliklar haqida so‘zlamaslikning iloji y o‘q. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoev ta’kidlaganidek: “Hammamizga ayonki, taraqqiyotning tamal toshi ham, mamlakatni qudratli, millatni buyuk qiladigan kuch ham bu — ilm-fan, ta’lim va tarbiyadir. Ertangi kunimiz, Vatanimizning yorug‘ istiqboli, birinchi navbatda, ta’lim tizimi va farzandlarimizga berayotgan tarbiyamiz bilan chambarchas bog‘liq”. Oliy ta’lim tizimida yuzaga kelgan muammolarni qisqa muddatda bartaraf etish yuzasidan keyingi yillarda sohani tubdan isloh etish, tizimli islohotlarni amalga oshirish va jahon standartlariga moslashtirish borasida aniq, izchil va keng ko‘lamli kompleks chora-tadbirlar amalga oshirildi. Soha taraqqiyotiga yo‘naltirilgan qonunlar, o‘nlab muhim farmon, qaror va dasturlar qabul qilindi. Jumladan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 8 oktabrdagi Farmoni bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi sohadagi yangi islohotlar uchun dasturulamal vazifasini bajarmoqda. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasining ta’lim sohasidagi munosabatlarni tartibga solishga yo‘naltirilgan “Ta’lim to‘g‘risida”gi qonuni 2020 yil 23 sentabr kuni qabul qilindi. Bundan tashqari, davlat oliy ta’lim muassasalariga akademik, moliyaviy va tashkiliy-boshqaruvda mustaqillik berish bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021 yil 24 dekabrdagi qarorlari qabul qilindi. Zero, mamlakatimizdagi keng ko‘lamli demokratik o‘zgarishlar, jumladan, oliy ta’lim islohotlari orqali O‘zbekistonda yangi Uyg‘onish davri, ya’ni uchinchi Renessans poydevori bunyod etiladi. Ayni vaqtda yurtimizda oliy ta’lim sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar, yangiliklarni keng jamoatchilikka yetkazish, ularda sohaga bo‘lgan ishonch va e’tiborni kuchaytirish muhim vazifalardan biri hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 20 apreldagi “Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”[1] PQ-2909-son Qarorida oliy ta’lim tizimini sifatli boshqarish bilan bir qatorda uni takomillashtirish, shuningdek, oliy ta’lim muassasalari moddiy-texnik bazasini mustahkamlash va modernizatsiyalash, zamonaviy o‘quv-ilmiy laboratoriyalar, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari bilan jihozlash bo‘yicha chora-tadbirlar belgilangan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 28 yanvardagi PF-60-son “2022-2026 yillarga mo‘ljallangan yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”[2], 2022 yil 6 iyuldagi PF-165-son “2022-2026 yillarda O‘zbekiston Respublikasining innovatsion rivojlanish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida” hamda 2019 yil 11 iyuldagi PF-5763-son “Oliy va o‘rta maxsus ta’lim sohasida boshqaruvni isloh qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida” farmonlari, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021 yil 24 dekabrdagi PQ-60-son “Davlat oliy ta’lim muassasalarining akademik va tashkiliy-boshqaruv mustaqilligini ta’minlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” qarorlari, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning 2022 yil 26 yanvarda bo‘lib o‘tgan videoselektorda “Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi” haqidagi nutqi hamda boshqaruv faoliyati bilan bog‘liq bo‘lgan boshqa tegishli normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan vazifa va topshiriqlarning samarali ijrosini ta’minlashda mazkur tadqiqot ishi ma’lum darajada xizmat qiladi. Muammoning o‘rganilganlik darajasi. Respublikamiz ta’lim muassasalarini boshqarishning mazmuni, ta’lim muassasalari va uzluksiz ta’lim tizimi boshqaruv kadrlarini tayyorlash va qayta tayyorlash, ta’lim tizimi menejmenti va funksional menejmentni integratsiyalashga oid ilmiy tadqiqotlar U.Begimqulov, U.Inoyatov, Ya.Ismadiyarov, R.Axlidinov, Sh.Qurbanov, E.Seytxalilov, Q.Shodmonov, S.Turgunov, A.Xo‘jaev, M.Nigmatov, V.Sadiev, R.Djuraev, M.Yuldashev va boshqalar tomonidan olib borilgan. O‘zbekistonda zamonaviy oliy ta’limni barpo etish, uning falsafiy, iqtisodiy-siyosiy, ijtimoiy-huquqiy, ma’naviy-mafkuraviy acoclari o‘rganilishida mamlakatimiz faylasuflaridan I.Saifnazarov, Q.Nazapov, A.Jalolov, C.Otamurodov, J.Ramatov, N.Shemuhammedova, A.Qodirov, I.Ergashev, F.Musaevlarning asarlari alohida o‘rin egallaydi. Zamonaviy menejmentning rivojlanishida V.Vesnin, O.Vixanskiy, A.Gaponenko, L.Zaysev, T.Zub, I.Mazur, B.Milner, A.Pankruxin, S.Popov, A.Porshneva, A.Prigojiy, N.Salomatina, M.Sokolova, R.Fatxutdinov, M.Shifrin va boshqalarning ishlari ahamiyatli ekanini ta’kidlab o‘tish lozim. Oliy ta’lim tashkilotlarida strategik boshqaruv masalalari A.Yegorshin, S.Reznikning ilmiy tatqiqot ishlarida yoritilgan. A.Appadupai[3], D.Xell[4], X.Xaputunyan, D.Pobeptc, P.Pobeptcon, U.Bek, C.Xantington, P.Bepgep, B.Bapbep, E.Smit[5] kabi olimlap ijodida oliy ta’limni isloh etish va yangilash, global ta’lim, transmilliy ta’lim, ta’lim hamma uchun kabi yo‘nalishlap ilmiy jihatdan o‘pganilgan. Magistrlik dissertatsiyasining maqsadi. Yangi O‘zbekistonda oliy ta’lim muassasalarini tizimli rivojlantirish va tashkiliy boshqaruvini takomillashtirish iborat. Magistrlik dissertatsiyasining vazifalari: 1. Oliy ta’lim muassasalarida tashkiliy boshqaruvini tashkil etilish tarixini aniqlash 2. Yangi O’zbekiston Oliy ta’lim muassasasini tashkiliy boshqaruv tushunchasining mazmun-mohiyatini hamda me’yoriy huquqiy asoslarini aniqlash va tahlil qilish. [1] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori, 20.04.2017 yildagi PQ-2909-sonli “Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” [2] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 28.01.2022 yildagi PF-60-son “2022 — 2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida” [3] Aппaдуpaи A. Coциaльнaяжизнь вeщeй. Тoвapы c культуpнoй тoчки зpeния. Нью-Йopк.:Кeмбpиджcкoгo унивepcитeтa, 1986. – 98 c [4] Xeлл Д., ГoльдблaттД., МaкгpюЭ., ПeppaтoнДж. Глoбaльныe тpaнcфopмaции: пoлитикa, экoнoмикa, культуpa. – М., 2004. [5] Cмит A.Д. Нa пути кглoбaльнoйкультуpe? // Тeopия Культуpы Oбщecтвa. 1990. - № 7