Eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarga ta’lim – tarbiya berishning o‘ziga xosligi Surdopedagogika (lot. “surdus” - karlik) – maxsus pedagogika tarmog‘i bo‘lib, eshitishda nuqsoni bo‘lgan bolalar va kattaning rivojlanishi, ularga ta’lim-tarbiya berish qonuniyatlarini o‘rganuvchi fan. Eshitishda nuqsoni bo‘lgan ilk va maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarning rivojlanishi, ularga ta’lim-tarbiya berish jarayonlari va qonuniyatlari – maktabgacha surdopedagogika fanining predmeti bo‘lib hisoblanadi. Maktabgacha davr eshitishda nuqsoni bo‘lgan bolaning rivojlanishida muhim ahamiyatga egadir, zero korreksion pedagogik tadbirlarning barvaqt boshlanishi bola o‘sishidagi kamchiliklarining oldini olishga, shuningdek, ijtimoiy faol, har tomonlama rivojlangan shaxsni tarbiyalashga yordam beradi. Maktabgacha surdopedagogikaning alohida fan sifatida o‘rganilishi, eshitishda nuqsoni bo‘lgan bolalarning yosh davrlariga xos jismoniy, psixik va fiziologik xususiyatlarning mavjudligi, bolalar turmushini tashkil etish va qulay ta’lim-tarbiya shart-sharoitlarini yaratishda ushbu omillarni hisobga olish zarurligi bilan belgilanadi. Idrok etilayotgan tovushlar chastotasining doirasiga qarab 4 guruhdagi kar bolalar farqlanadi: 1-guruh – eng past chastotali tovushlarni idrok etadigan bolalar (125-250 Gs); 2-guruh – 500 Gs gacha bo‘lgan chastotalarni idrok etadigan bolalar; 3-guruh – 1000 Gs gacha bo‘lgan chastotalarni idrok etadigan bolalar; 4-guruh – keng diapazondagi chastotalarni, ya’ni 2000 Gs va undan balandroq tovushni idrok etadigan bolalar. Zaif eshituvning: 1-darajasi – eshituvning pasayishi 40 db dan oshmaydi; 2-darajasi – eshituvning pasayishi 40 db dan 55 db gacha; 3-darajasi – eshituvning pasayishi 55 db dan 70 db gacha; 4-darajasi – eshituvning pasayishi 70 db dan 90 db gacha bo‘lishi bilan ifodalanadi. Eshituvning pasayishi 90 db dan o‘tib ketsa, bunday holat “karlik” deb tafsiflanadi. Eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarga ta’lim-tarbiya berishni erta boshlashning ahamiyati juda katta. Eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarga ta’lim-tarbiya berish qonuniyatlarini o‘rganish, eshitish idrokini rivojlantirish tizimini takomillashtirish, kasb yo‘nalishi bo‘yicha mehnat qilishlariga erishish, o‘qitishning texnik vositalarini takomillashtirish, bog‘cha va maktab ta’limining uzluksizligini ta’minlash, respublika bo‘yicha sog‘liqni saqlash hamda xalq ta’limi tarmoqlari ishlarini muvofiqlashtirish, erta tashxis diagnozi muammolarini hal etishdan iboratdir. Nafosat tarbiyasi – bu borliqdagi va sa’natdagi go‘zallikni tushunish, ulardan zavqlanish va uni yaratishga intilishni tarkib toptirishdir. Inson har doim go‘zallikka intiladi, undan ma’naviy ozuqa oladi.