Hozirgi zamonda xalqaro xavfsizlikni ta'minlashda o‘zbekistonning o‘rni. MUNDARIJA KIRISH……………………………………………………………………….……3 I.BOB.O‘ZBEKISTONNING XALQARO XAVFSIZLIK SOHASIDAGI ROLI. 1.1. O‘zbekistonning mustaqillikka erishishi va xalqaro xavfsizlik sohasidagi yangilanishlar………………………………………………..……………………..6 1.2. Mintaqaviy xavfsizlik muammolari va O‘zbekistonning yondashuvi…..10 1.3. O‘zbekistonning mintaqaviy barqarorlikni ta'minlashdagi roli…………14 II.BOB. O‘ZBEKISTONNING XAVFSIZLIK SIYOSATI VA STRATEGI- YALARI. O‘ZBEKISTONNING XAVFSIZLIK KONSEPSIYASI. 2.1. Xavfsizlik siyosatining asosiy yo‘nalishlari va maqsadlari……………..22 2.2. Harbiy va iqtisodiy xavfsizlik o'rtasidagi muvozanat…………………..27 2.3. O‘zbekistonning terrorizmga qarshi strategiyalari va ekstremizmning oldini olishdagi chora-tadbirlar………………………………………………...…29 XULOSA…………………………………………………………………………34 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR………………………….…………….36 KIRISH Mavzuning dolzarbligi:Hozirgi global muhitda xalqaro xavfsizlikni ta'minlash muhim ahamiyatga ega. O'zbekistonning geografik joylashuvi, tarixiy merosi va siyosiy strategiyalari bu jarayonda uning o'rnini belgilaydi. Ushbu maqolada O'zbekistonning xalqaro xavfsizlikni ta'minlashdagi roli, mintaqaviy hamkorlik va global xavfsizlik muammolari yuzasidan yondashuvlari tahlil qilinadi.[1] Xalqaro konvensiya va BMTning rezolyutsiyalariga binoan, BMTning Narkotik va jinoyatchilikka qarshi kurash tashkilotining asosiy maqsadlari bu – a’zo davlatlarda narkotik moddalarni nazorat qilish, transmilliy jinoyatlar va korrupsiyaga qarshi kurashish borasidagi konvensiyalarning bajarilishiga ko‘maklashish, shuningdek jinoiy sud jarayonlarini isloh qilish, terrorizm va odam savdosi kabi illatlarni oldini olishdan iborat. O‘zbekiston o‘zining 30 millionlik aholisi bilan Markaziy Osiyo mintaqasida xavfsizlikni ta’minlashda muhim rol o‘ynab kelmoqda. BMTning Narkotik va jinoyatchilikka qarshi kurash tashkilotining mintaqaviy vakolatxonasi noqonuniy giyohvand moddalar aylanishi, jinoyatchilik, giyohvand moddalar savdosi, terrorizm va ekstremizmga qarshi kurashga yo’naltirilgan loyihalarni amalga oshirish yo’li bilan aholi, ayniqsa yoshlar salomatligini saqlash va xavfsizlikni ta’minlash bo’yicha masalalarni hal etishda O‘zbekistonda 1993-yildan buyon faoliyat yuritib kelmoqda. Hozirgi kunda ushbu tashkilot bilan hamkorlikda quyidagi qo‘shma loyihalar amalga oshirilib kelinmoqda: 1.“Giyohvand vositalar, psixotrop moddalar va ularning prekursorlarining qonunga xilof ravishda muo malada bo‘lishiga qarshi kurashish bo‘yicha Markaziy Osiyo mintaqaviy axborot muvofiqlashtirish markazi (CARICC)ni tashkil etish” Mintaqaviy loyihasi (loyihaning umumiy qiymati – 15,4 mln. AQSh doll.). Loyiha doirasida CARICC ni tashkil etish bo’yicha shartnomaning ishtirokchi-davlatlari milliy koordinatorlari Kengashining bir qancha yig’ilishlari o’tkazilib, faoliyatning dolzarb masalalari ko’rib chiqildi, yaqin 2 yildagi faoliyatning eng asosiy yo’nalishlari belgilab olindi. 2. “Treatment II – narkotik moddalarga qaramlikni oldini olish va uning sog‘liq uchun salbiy oqibatlari” Mintaqaviy loyihasi (loyihaning umumiy qiymati – 1 mln. 490 ming AQSh doll.). Sog‘likni saqlash, Mehnat va aholini ijtimoiy himoya qilish vazirliklarining 7 ta mutahassislari loyiha doirasida 2009-yil 24-avgustdan 17-sentabrgacha Toshkent shahrida o’tkazilgan mintaqaviy treninglarda o‘qitildi. 2010-2011 yillarda loyihani amalga oshirish dasturiga muvofiq o‘qitish treninglari tashkillashtirildi. 3. “Oilaviy hayot ko‘nikmalarini shakllantirish dasturi vositasida yoshlar o‘rtasida psixoaktiv moddalarning noqonuniy iste’mol qilinishi, OIV/OITS va jinoyatchilikni oldini olish” Mintaqaviy loyihasi. O‘zbekiston ushbu loyihada 2017-yilga qadar ishtirok etadi. Hozirgi kunda ushbu loyiha doirasida Toshkent shahri va respublikaning uch viloyatida maktab yoshigacha bo‘lgan bolalar uchun “Oila va maktab birgalikda” dasturi amalga oshirilmoqda. 4. “Chegara punktlarini mustahkamlash orqali Afg‘onistonning shimoliy marshrutlari orqali o‘tuvchi noqonuniy opiatlarning aylanishiga qarshi kurashish” Mintaqaviy loyihasi (loyihaning umumiy qiymati – 1,3 mln. AQSh doll.). O’zbekiston Respublikasiga kiruvchi va tranzit orqali MDH mamlakatlari o’tuvchi shaxslar va transport vositalarining asosiy oqimi o’zbek-tojik chegarasidagi «Oybek-avtoyo’l» o’tkazuv punkti orqali amalga oshirilishi hisobga olingan holda, asosiy tehnik hamkorlik oqimi ushbu nazorat-o’tkazuv punktiga yo’naltirilgan. Bundan tashqari, 2011-yilda noqonuniy giyohvand moddalarga qarshi kurash sohasida yuqori natijalarga erishish bo’yicha mintaqa davlatlari uchun kompleks tavsiyaviy hujjat hisoblangan 2011-2015-yillar uchun mo‘ljallangan Afg‘oniston va unga qo‘shni davlatlarda narkotik moddalarining noqonuniy aylanishiga qarshi kurashdagi xatti-harakatlarni qo‘llab-quvvatlash mintaqaviy dasturi yo‘lga qo‘yildi. Kurs ishining maqsadi: O‘zbekiston o‘z hududida va mintaqada barqarorlikni ta'minlash, terrorizm va ekstremizmga qarshi kurashishda qat'iy pozitsiyani egallash orqali xavfsizlikni mustahkamlashni maqsad qiladi. Kurs ishining vazifasi: O'zbekistonning xalqaro xavfsizlikni ta'minlashdagi o'rni va vazifalari quyidagi asosiy yo'nalishlarni o'z ichiga oladi: Terrorizmga Qarshi Kurash:Terrorizm va ekstremizmga qarshi kurashda mintaqaviy va global hamkorlikni rivojlantirish.Xavfsizlik kuchlarini modernizatsiya qilish va tajriba almashish.Mintaqaviy Barqarorlikni Ta'minlash:Afg'oniston kabi qo'shni davlatlardagi barqarorlikni ta'minlashga ko'maklashish.Mintaqaviy xavfsizlik tuzilmalarida faol ishtirok etish.Xalqaro Tashkilotlar Bilan Hamkorlik:BMT, SHHT va boshqa xalqaro tashkilotlarda faol ishtirok etish. [1]“Diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashning ma’naviyma’rifiy asoslari / Mualliflar jamoasi. – Toshkent: “Toshkent islom universiteti” nashriyot-matbaa birlashmasi, 2017.