Ogahiyning pedagogik qarashlari (Огаҳийнинг педагогик қарашлари) Reja: 1. Ogahiyning hayoti va ilmiy faoliyati 2. Ogahiy ijodidagi ta’lim-tarbiya oid fikrlar 3. Ogahiy pedagogik qarashlari Xulosa … Erniyozbek Mirob 1812-yilda vafot etgach, Xiva xoni Olloqulixon Shermuhammad ibn Avazbey mirob o‘g‘li Munisni mamlakatning bosh mirobi etib tayinladi. Munis Ogahiyning amakisi bo‘lib, otasi o‘rnida unga 1829-yilgacha g‘amxo‘rlik qildi. Ogahiyning bolalik va yoshlik yillari Qiyot qishlog‘ida o‘tib, ulg‘aygach, Xivadagi madrasalardan birida tahsil oldi. U arab, fors va turkiy xalqlar adabiyotini, shuningdek, klassik musiqa hamda tarix fanini qunt bilan o‘rgandi. … Ogahiy mohir tarjimon sifatida Munis tugallay olmay ketgan Mirxondning «Ravzat us-safo» asarining 2-3 jildlarini o‘zbek tiliga o‘girgan. Shuningdek, u Muhammad Mahdixonning «Nodirnoma» (5 jild), Sharafiddin Ali Yazdiyning «Zafarnoma», Muhammad Yusuf Munshiyning «Tazkirai Muqimxoniy», Nizomiddin Ahmad Haraviyning «Taboqati Akbarshohiy», Rizoqulixon Hidoyatning «Ravzat us-safoi Nosiriy» nomli asarlarini tarjima qilgan. … Ogahiy Olloqulixonga bag‘ishlab «Riyoz ud-davla» («Davlat riyozatlari», 1844) asarini yozgan. Bu asarda Ogahiy o‘zi to‘g‘risida shunday yozadi: «Yoshlik chog‘larimda, har tarafdan boshimga balo toshi yog‘di, hamisha ko‘nglimda tinchsizlik va ta’bimda xon hukmi surar edi. Lekin jahondan etgan har xil alamlarni olimlar va shoirlarning suhbatida bo‘lish bilan bir oz tarqatar edim». … Hozirgi kunda adib asarlarining 22 tasi, 72 ta qo‘lyozma nusxada dunyo fondlarida saqlanmoqda. Uning asarlarini birinchi bo‘lib Armeni Vamberi Sayid Muhammadxon davrida Xivaga kelgan vaqtida olib ketgan, 1873-yilda A. Kun xon xazinasidan 300 ta nodir kitoblarni olib ketganda Munis va Ogahiylarni asarlarini ham olib ketgan. … Ogahiy xalqqa yaxshilik qilishni o‘zining insoniy burchi deb biladi. Uning nazarida, oddiy xalqqa xizmat qilish insonni ma’naviy qashshoqlikdan saqlovchi muhim omildir. Unga ko‘ra, xalqqa sidqidildan xizmat qilgan inson yuksak martabaga erishadi va el orasida quyoshdek e’zozlanadi. Bu g‘oya Ogahiyning pedagogik qarashlarining asosini tashkil etadi. Uning fikricha, inson jamiyat ichida yashab, tarbiyalanadi va jamiyat a’zolari bilan doimiy muloqotda bo‘lishi lozim. Shu bois u odamlar o‘rtasidagi ahillik, o‘zaro hurmat va xalqqa sadoqat bilan xizmat qilishni inson kamolotining muhim shartlaridan biri deb bilgan. … Ogahiyning fikricha, to‘g‘ri so‘zli, haqqoniyatni qadrlovchi kishilar hayotda qiyinchiliklarga duch kelsalar ham, haqiqat yo‘lidan qaytmaydilar. Aynan ana shunday insonlar dunyoning barqarorligini ta’minlab, o‘z nomlarini mangu boqiy etadilar. … Ogahiyning ijodi va fikrlari bugungi kunda ham o‘z dolzarbligini yo‘qotmagan. Uning asarlari har bir kitobxonga ma’naviy ozuqa bo‘lib, qalbida mehr-oqibat, ezgulik va vatanparvarlik hissini uyg‘otadi. Uning she’rlari va tarixiy asarlari insonning o‘zligini anglash, Vatan va xalq oldidagi mas’uliyatini his qilishida bebaho manba bo‘lib xizmat qiladi. …