MUNDARIJA KIRISH. I.BOB. SHAXS PSIXODIAGNOSTIKASINING NAZARIY ASOSLARI 1.1 Shaxs psixodiagnostikasining mazmuni va rivojlanish tarixi 1.2 Shaxs psixodiagnostikasining asosiy tamoyillari va vazifalari II.BOB. SHAXS PSIXODIAGNOSTIKASIDA QO‘LLANILADIGAN METODIKALAR TASNIFI 2.1 Shaxsni o‘rganishda qo‘llaniladigan asosiy metodikalar turlari 2.2 Shaxs psixodiagnostikasida metodikalarni tanlash va qo‘llash xususiyatlari XULOSA FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI ILOVA KIRISH Mavzuning dolzarbligi. Hozirgi davrda jamiyat taraqqiyotining muhim omillaridan biri inson omilini chuqur o‘rganish, har bir shaxsning psixologik xususiyatlarini to‘g‘ri baholash va ularni amaliy faoliyatda inobatga olishdir. Shaxsning psixik holatini, qobiliyatlarini, temperamenti va xarakterini o‘rganish orqali uning imkoniyatlari, ijtimoiy moslashuv darajasi hamda kasbiy yo‘nalishini aniqlash mumkin. Shu nuqtai nazardan, ‘‘psixodiagnostika’‘ fani psixologiya tizimida alohida ahamiyat kasb etadi. Psixodiagnostika — bu shaxsning individual-psixologik xususiyatlarini ilmiy asosda o‘lchash, aniqlash va baholash jarayonidir. U insonning ichki dunyosini, shaxslararo munosabatlardagi o‘ziga xosliklarini, intellektual va emotsional holatlarini tadqiq etishga imkon beradi. Psixodiagnostik faoliyatning asosiy maqsadi — shaxs haqida aniq, obyektiv va ishonchli ma’lumot olishdir. Bu esa psixologik amaliyot, pedagogik jarayon, kadrlar tanlash va boshqaruv tizimlarida samarali qarorlar qabul qilish uchun zarurdir.Bugungi kunda shaxs psixodiagnostikasida turli metodikalar — ‘‘testlar, so‘rovnomalar, suhbatlar, kuzatuvlar, proyektiv usullar’‘ va ‘‘eksperimental tadqiqotlar’‘ keng qo‘llanilmoqda. Har bir metodika insonning muayyan psixik jihatini aniqlash, uni baholash va tahlil qilish imkonini beradi. Shu boisdan metodikalarni to‘g‘ri tanlash va ularni ilmiy asosda qo‘llash psixologik tashxis qo‘yish jarayonining muhim bosqichidir[1]. Psixodiagnostika jarayonida metodikalarning tasnifi alohida ahamiyatga ega. Chunki ular turli mezonlarga — o‘lchash maqsadiga, qo‘llanish sohasiga, tahlil darajasiga yoki natijalarni talqin qilish usullariga ko‘ra farqlanadi. Masalan, ayrim metodikalar shaxsning intellektual salohiyatini aniqlashga yo‘naltirilgan bo‘lsa, boshqalari emotsional holatni, motivatsion tizimni yoki ijtimoiy xulq-atvorni tahlil qiladi. Shu jihatdan psixodiagnostik metodikalarni ilmiy asosda tasniflash va ularning amaliy imkoniyatlarini o‘rganish — zamonaviy psixologiya fanining dolzarb vazifalaridan biridir. O‘zbekiston ta’lim tizimida ham shaxs psixodiagnostikasiga katta e’tibor qaratilmoqda. Bu yo‘nalish nafaqat o‘quvchilarning bilim darajasini, balki ularning psixologik holati, iqtidorini, shaxsiy rivojlanish dinamikasini baholash imkonini beradi. Psixodiagnostika natijalari ta’lim jarayonini individuallashtirish, shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvni amalga oshirish va kasb tanlashda to‘g‘ri yo‘naltirish uchun xizmat qiladi. Mazkur kurs ishining ‘‘dolzarbligi’‘ shundaki, hozirgi zamonda inson omilining ijtimoiy, iqtisodiy va ta’lim tizimidagi roli tobora ortib borayotgan bir paytda, shaxs psixodiagnostikasida qo‘llaniladigan metodikalarni ilmiy asosda o‘rganish zarurati kuchaymoqda. Bu esa psixolog mutaxassislarning kasbiy tayyorgarligini oshirish, amaliy faoliyatda metodikalar bilan to‘g‘ri ishlash malakasini shakllantirishni taqozo etadi. Kurs ishining maqsadi— shaxs psixodiagnostikasida qo‘llaniladigan metodikalarni tahlil qilish, ularning tasnifi, mazmuni va qo‘llanish sohalarini ilmiy asosda o‘rganishdan iborat. Kurs ishining vazifalari: 1. Psixodiagnostikaning nazariy asoslarini tahlil qilish; 2. Shaxs psixodiagnostikasining asosiy tamoyillarini o‘rganish; 3. Psixodiagnostik metodikalar turlarini tasniflash; 4. Ularning amaliy qo‘llanish xususiyatlarini aniqlash. Kurs ishining predmeti — shaxs psixodiagnostikasida qo‘llaniladigan metodikalar. Kurs ishining obyekti — shaxsning individual-psixologik xususiyatlarini o‘rganish jarayoni. Kurs ishining tuzilishi: Ish kirish, ikki bob (har biri ikki paragrafdan), xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan iborat. [1] Lutfullina N. A. Psixodiagnostika asoslari. – Toshkent: TDPU nashriyoti, 2017