Shaxs tushunchasi insonga taalluqli bo’lib, konkret kishi, ya’ni, muayyan jamiyatning a’zosini ifodalashga xizmat qiladi. Har bir inson tug’ilibdiki, u inson shaxs hisoblanadi. Lekin uning o’sib rivojlanishi alohida ahamiyatga ega. Yosh bolaga bir yoki ikki yoshlik paytidan unga tarbiya berish boshlanadi. Yetti yoki sakkiz yoshga yetganida esa uning yoniga ta’lim ham qo’shiladi. Har ikkalasi yillar davomida insonda shakllanadi. Bilmagan narsalari tushuntirilib, qiziqishlariga asoslanib unga biror kasb yoki hunar o’rgatiladi. Shu paytdan boshlab bola o’z kelajagi qadar bir qadamni tashlagan bo’ladi. Endilikda esa u omma ichida o’zini qanday tutish kerakligi va qanday rivojlanish kerakligi haqida fikr yurita boshlaydi. Agar bolani yoshlik paytidan odamlar ichida ko’proq olib yurilsa u tez ijtimoiy aloqaga kirishishi oson bo’ladi va u katta shaxs bo’lib yetishadi. Shaxs tushunchasi — bu psixologiya va pedagogikada odatda ijtimoiy mavjudot, jamiyat aʼzosi sifatida ma’lum xulq-atvor, dunyoqarash, o‘ziga xos xususiyatlari bilan ajralib turuvchi individual mavjudotni anglatadi “Individ” (lotincha — individuum) esa biologik jihatdan ajralmas, yagona mavjudotni anglatadi, shaxs esa esa ijtimoiy-psixologik jihatdan shakllangan “individning” ma’naviy-axloqiy, xulqiy jihatdan boylashgan bosqichidir. Shaxs so’zi avvalo insonga taalluqli tushunchadir. U psixologik jihatdan taraqqiy etgan bo’lib, shaxsiy xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshqa insonlardan ajralib turuvchi va muayyan xulq-atvor va dunyoqarashga ega bo’lgan jamiyatning bir a’zosi hisoblanadi. Odam avvalo shaxs bo’lishi uchun psixik jihatdan rivojlanishi, o’zini yaxlit inson sifatida his etib, o’z xususiyatlari va sifatlari bilan boshqa insonlardan farq qilishi lozim. “Individ” nima? “Bola ma’lum bir yoshga qadar “individ” hisoblanadi. Individ so’zi lotincha “individium” so’zidan olingan bo’lib, “bo’linmas”, “alohida shaxs” va “yagona” degan ma’nolarni anglatadi. Individ xatti-harakatlarini shartli reflex yordamidagina tashkil eta oluvchi biologik mavjudotdir.