








O'zbek tilshunosligi morfologik kategoriyalar talqini (Baxtiyer Mengliyev, Shavkat Rahmanillayev, Ra’no Sayfullayeva qarashlari tahlili
Mahsulot tavsifi
Mavzuning dolzarbligi. O‘zbekiston Respublikasi birinchi Prezidenti I.Karimov insoniyatning eng yuksak boyligi bo‘lgan ma’naviyatning ma’no-mazmuni, uning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni batafsil yoritilgan “Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch” asarida ma’naviyatni shakllantiruvchi omillardan biri ona tilimizga ehtirom va uning xalqaro maydondagi obro‘–e’tiborini hamda nufuzini ko‘tarish, yuksaltirish ekanligini alohida qayd etdilar. Darhaqiqat, yurtboshimiz ta’kidlaganlaridek, “o‘zlikni anglash, milliy ong va tafakkurning ifodasi, avlodlar o‘rtasidagi ruhiy–ma’naviy bog‘liqlik til orqali namoyon bo‘ladi. Jamiki ezgu fazilatlar inson qalbiga, avvalo, ona allasi, ona tilining betakror jozibasi bilan singadi. Ona tili – bu millatning ruhidir” [1]. Prezidentimiz ushbu asarlarida millat ma’naviyatini yanada yuksaltirish uchun “biz ajdodlardan avlodlarga o‘tib kelayotgan bebaho boylikning vorislari sifatida ona tilimizni asrab-avaylashimiz, uni boyitish, nufuzini yanada oshirish ustida doimiy ishlashimiz zarurligini” ta’kidlab, bu borada filologlar zimmasiga juda katta mas’uliyat yukladilar. Bugungi o‘zbek tilshunosligi mazkur vazifa ijrosini ta’minlash yo‘lidan bormoqda, desak yanglishmaymiz. Tilning ijtimoiy mohiyati nutqiy muloqot muhitida o‘z aksini topadi. Nutqiy muloqot va faoliyat keng qamrovli hodisa bo‘lib, unda tilning yaratuvchanlik, ijodkorlik imkoniyati to‘la namoyon bo‘ladi. Bu imkoniyat nutqiy muloqot faoliyatining mahsuli bo‘lgan matnda o‘z aksini topadi. Har bir davr fan oldiga turli muammolarni qo‘yadi. Birinchi yurtboshimiz bu haqida quyidagilarni yozadi: “Biz ajdodlardan avlodlarga o‘tib kelayotgan bebaho boyliklarning vorislari sifatida ona tilimizni asrab-avaylashimiz, uni boyitish, nufuzini yanada oshirish ustida doimiy izlanishimiz zarur. Ayniqsa , fundamental fanlar, zamonaviy kommunikatsiya va axborot texnologiyalari, bank moliya tizimi kabi o‘ta muhim sohalar va ona tilimizning qo‘llanish doirasini kengaytirish, etimologik va qiyosiy lug’atlar nashr etish, zarurat va iboralar, tushuncha va kategoriyalar ishlab chiqish, bir so‘z bilan aytganda, o‘zbek tilini ilmiy asosda har tomonlama rivojlantirish milliy o‘zlikni, Vatan tuyg‘usini anglashdek ezgu maqsadlarga xizmat qilishi shubhasiz” .O‘zbek tilining grammatik qonuniyatlarini chuqur o‘zlashtirsakkina, biz yuqoridagi bebaho xazinaning saqlanishiga xizmat qilgan bo‘lamiz. Bugungi kunda umumta’lim maktablari hamda akademik-litsey ta’lim bosqichlarida morfologiya va morfologik vositalarni o‘quvchilar qay darajada o‘rganmoqda? mazkur mavzu yuzasidan ularda qanday tasavvurlar paydo bo‘lmoqda ? Ayni shunday muammolarni yoritish hamda ta’lim oluvchilarga kerakli ko‘rsatma va metodik tavsiyalarni berish bitiruv malakaviy ishimiz mavzusining ahamiyati va dolzarbligini ta’minlaydi. Kurs ishi obyekti obyekti. Ta’lim bosqichlari ona tili darslarining morfologik vositalarini o‘qitish jarayoni. Kurs ishi predmeti. Ta’lim bosqichlari ona tili darslarining so‘z turkumi va morfologik shakllarini o‘qitish jarayoniga xos ta’lim shakli, vositalari, mazmuni va metodlarining talqini. Kurs ishining amaliy ahamiyati. Kurs ishi jarayonida ilgari surilgan fikrlardan, yondashuvlardan hamda samaradorligini ta’minlovchi Kurs ishi natijalaridan pedagogik fanlar bo‘yicha ma’ruzalar tayyorlash, qo‘llanmalar yaratish, shuningdek metodik tavsiyanomalar yaratishda, ish tajribalarini ommalashtirishda samarali foydalanishga xizmat qiladi. Kurs ishining tarkibiy tuzilishi va hajmi: ish kirish, 2 bob, umumiy xulosalar va tavsiyalar, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yhatidan iborat. .
Teglar
O'zbek tilshunosligi morfologik kategoriyalar talqini (Baxtiyer Mengliyev, Shavkat Rahmanillayev, Ra’no Sayfullayeva qarashlari tahlili

Muallif
Госпадин 90
Tasdiqlangan sotuvchi